V-Singapur
Ekonomisindeki Gelişmeler
1-Genel Değerlendirme
Dünya nüfusunun
%55'ini barındıran Asya bölgesi, aynı zamanda dünyanın en
dinamik ekonomisine sahiptir. Halihazırda, dünyanın en yüksek
tasarruf oranı, en hızlı ticari gelişme, en yüksek cari işlemler
fazlası ve en yüksek yabancı sermaye rezervi bu bölgede
bulunmaktadır.
Bu kapsamda bölge içi ticari ve ekonomik entegrasyonlar önem
kazanmaktadır. Ticari açıdan bakıldığında; Asya ülkelerinin
toplam ihracatının %40'ı diğer gelişmekte olan Asya ülkelerine,
%10'u ise Japonya'ya gitmektedir. Japonya ise ihracatının
%45'ini Asya
Dünya nüfusunun %55'ini barındıran Asya bölgesi, aynı zamanda
dünyanın en dinamik ekonomisine sahiptir. Halihazırda, dünyanın
en yüksek tasarruf oranı, en hızlı ticari gelişme, en yüksek
cari işlemler fazlası ve en yüksek yabancı sermaye rezervi bu
bölgede bulunmaktadır.
Bu kapsamda bölge içi ticari ve ekonomik entegrasyonlar önem
kazanmaktadır. Ticari açıdan bakıldığında; Asya ülkelerinin
toplam ihracatının %40'ı diğer gelişmekte olan Asya ülkelerine,
%10'u ise Japonya'ya gitmektedir. Japonya ise ihracatının
%45'ini Asya ülkelerine, %25'ini ABD'ye ve %16'sını ise AB
ülkelerine gerçekleştirmektedir. Bu arada bölgenin dinamik gücü
Çin, toplam ihtacatının %31'ini gelişmekte olan diğer Asya
ülkelerine, %27 sini ABD'ye, ve %13'ünü de Japonya ya
gerçekleştirmektedir.
Finans ve mali açıdan bakıldığında, 2002 ve 2003 yıllarında
bölgedeki yüksek tasarruf oranı etkisini göstermiş ve Asya'nın
temel önemli ekonomilerinin toplam cari işlemler fazlası 540
milyar ABD Doları (249 milyarı Japonya'nın) olarak
gerçekleşmiştir. Bu oran, ABD'nin aynı dönemdeki 1.023 milyar
Dolarlık cari işlemler açığının yarısına tekabul etmektedir.
Diğer yandan, aynı dönemde bölgenin temel ekonomilerine net
sermaye akışı 178 milyar Dolardır. Fakat, söz konusu dönemde
Singapur ve Hong Kong'a giren sermaye miktarları çıkan sermaye
miktarlarından az olmuştur.
Fakat genel toplamda, cari işlemler fazlası ile net sermaye
akışı sayesinde toplam yabancı para rezervi 718 milyar Dolar
olmuştur. Bunun içinde Singapur'un payı 96,3 milyar Dolardır.
Diğer yandan bölge ülkeleri, söz konusu yabancı para rezervinin
çoğunu, mevcut ihracat seviyelerini korumak amacıyla Doların
daha fazla düşmesini engellemek için kullanmışlardır.
Bölgede yabancı para rezervinin çokluğu, 1997-98 ekonomik
krizinden sonra güney-doğu Asya ülkelerinin IMF kaynakları
yerine bölge içindeki mevcut kaynaklardan faydalanma ve bu
vesile ile bölge ülkeleri ile ekonomik bağların
güçlendirilmesini amaçlayan politikalar izlemesine neden
olmuştur.
ASEAN'ın, Çin, Japonya ve G. Kore'yi de dahil ederek ASEAN+3
şeklinde yapılanmaya gitmesi yine bölge içi ticari ve ekonomik
entegrasyonlar doğrultusunda gelişmektedir.
Asya bölgesindeki bu ticari ve ekonomik entegrasyonlar
doğrultusunda Singapur'un faaliyetleri ise aşağıda
belirtilmiştir.
Singapur, çevre ülkeler ile oluşturulan "Bölgeselleşme
Programı"nı destekleyerek, bölge ekonomilerinin iç ekonomilerine
yarar sağlayacak yatırımlar gerçekleştirmektedir. Böylece, bölge
ekonomilerinin gelişmesi ve ortak rekabet gücünün artırılması
amaçlanmaktadır. Bu amaçla yatırım gerçekleştirilen ülkeler,
Myanmar, Vietnam, Endonezya, Malezya,Tayland ve Çin Halk
Cumhuriyeti'dir.
Ülke, bölgede oluşturulan beş sanayi parkı ve kalkınma bölgesi
projesine de katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle, Çin Halk
Cumhuriyeti'nde Suzho ve Wuxi-Singapur Sanayi Parkları,
Vietnam'da Vietnam-Singapur Sanayi parkı, Filipin'de Camelray
Sanayi Parkı II, Hindistan'ın Bangalore şehrinde Ulus
lararası teknoloji
Parkı ve Endonezya'da Batamindo Sanayi Parkı ile Bintan Sanayi
Bölgesi'nin oluşumuna destek vermiştir.
Singapur'un ekonomik anlamda en büyük avantajı, çevre ülkelere
ve Asya piyasasına girişlerde bir geçiş noktası vazifesi görmesi
ve bu avantajını en yüksek düzeyde alt yapı, kalifiye işgücü,
üstün teknoloji, kaliteli ve güvenilir hizmet anlayışı ile
pekiştirebilen bir düzeni olmasıdır. Singapur üzerinden yapılan
her türlü faaliyet Singapur ekonomisine maksimum katkıyı
sağlayacak şekilde düzenlenmiş ve beraberinde ek gelir
imkanlarını da getirmiştir. Bu avantajların iyi
kullanılabilmesinin yanısıra, istikrar ve güven ortamında
sunulması ve verimli sonuçlar alınması, dünyada dolaşımda olan
sermaye kaynaklarını Singapur'a çekmektedir.
Bölgede baş gösteren SARS hastalığı ve Irak savaşının global
olumsuzluklarına rağmen, Singapur 2003'de de bölge ile ekonomik
bağlarını güçlendirmeyi sürdürmüştür. Pazarlama faaliyetleri ve
fuarlar, bölgede yeni fırsatlar elde edilmesini sağlamıştır.
Güney-doğu Asya, Singapur'un en büyük ticaret ve yatırım merkezi
konumunu korumuştur. Singapur, Malezya, Tayland, Filipinler ve
Vietnam gibi bölge ekonomilerinde başlıca yatırımcılar arasında
yer almıştır.
Diğer yandan Singapur, Çin'in hizmet sektörüne girebilmek ve
özellikle geleneksel Çin tıp ürünlerinin re-eksport merkezi
haline gelebilme çabasını sürdürmektedir. Bunun yanında, Çin
firmalarının ülkeye yerleşmelerinde de yardımcı olunmaktadır.
Singapur'un üyesi olduğu bölgesel kuruluşlar ise;
APEC (Asia-Pasific Ekonomic Forum),
ADB (Asian Development Bank),
ESCAP (Economic and Social Comission for Asia and Pasific)
Ülkenin üyesi olduğu uluslararası kuruluşlar ise;
IBRD (Internatıonal Bank of Reconstruction and Development),
ICC (International Chamber of Comerce), IFC(International
Finance Corporation),
IMF (International Monetary Fund), ISO (International
Organisation and Standardization),
WTO(World Trade Organization)'dur.
1-Sektörler
Dünyanın en işlek limanlarından birine sahip olması yanında,
önemli bir ticaret, finans ve bankacılık merkezi olan Singapur,
aynı zamanda dünya çapında önemli bir transit ticaret
merkezidir.
Sağlam ekonomik altyapısı sayesinde, 11 Eylül olayları ve
ardından komşu ülke Endonezya'da vuku bulan Bali bombalama
olayları, Irak savaşının etkileri ve 2003 yılının ilk aylarında
ortaya çıkan SARS hastalığının bölgesel ve global olumsuz
etkilerini en az zararla atlatmayı başarmıştır.
Bu kapsamda, maliyet düşürme, verimlilik arttırma ve genel
tasarruf politikaları önlemlerine başvuran Singapur'un ekonomik
verileri 2003'ün birinci ve ikinci çeyreğinde düşüş göstermesi
ve ekonomisinde büyük kayıplar yaşanmına rağmen, yılın üçüncü
çeyreğinde ekonomi tekrar rayına oturmuş, ve 2003 yılı için
öngörülen %1'lik büyüme hızı hedefine ulaşılmıştır. 2003 yılı
sonuna yaklaşıldığında ihracat istikrarlı artış trendine girmiş,
yeni iş alanları yaratılmış ve turizm eski canlılığına
kavuşmuştur.
Singapur'un gayrisafi yurtiçi hasılasının üç katı dış ticaret
hacmi gerçekleştiren dünyanın en liberal ekonomilerinden biri
olduğu belirtilmektedir. Yapılan araştırmalar, Singapur'un
gelişiminde başlıca 4 hususun önemli olduğunu belirlemiştir.
Bunlar; ABD ekonomisi, Endonezya/Malezya ekonomileri (ASEAN-2),
dünya yarı iletken satışları ve inşaat ile benzeri işleridir.
1965 yılında bağımsızlığını almasından itibaren 2001 yılında en
büyük ekonomik gerileme gösteren ve %-2,4 küçülen ülke
ekonomisi, 2002 yılında 89,8 milyar ABD Doları olarak
gerçekleşen sabit fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasıla
itibariyle %2,2 büyümüştür. Bu kapsamda, fert başına milli gelir
20.676,4 ABD Dolarından 20.612,6 ABD Dolarına gerileme
göstermiştir. 2003 yılı sabit fiyatlarla gayrisafi yurt içi
hasılası ise %5,9 artarak, 95,5 milyar ABD Dolarına ulaşmıştır.
Ayrıca, yapılan araştırmalar, 1990-2000 yılları arasında
yabancıların gayrisafi yurtiçi hasıla gelişiminde %36,9'luk
katkılarının olduğunu belirlemiştir.
Singapur'da gelecek 10 yıl içinde, %4-5,9 büyüme beklenmektedir.
Ülkenin büyümesinde, özellikle, Amerikan ekonomisinin, Endonezya
ve Malezya başta olmak üzere Çin ve Hindistan'ın da dahil olduğu
bölgesel ekonomilerin, global yarı iletken pazarının ve inşaat
sektörünün performansının etkili olacağı belirtilmektedir.
Ülkede milli gelir hesaplamalarında baz yıl, 1990'dan 1995'e
değiştirilmiştir
GSMH'nın %64'ünü hizmetler, %31'ini sanayi ve kalan %5'ini ise
tarım dahil diğer sektörler oluşturmaktadır.
Yeterli araziye sahip olmaması nedeni ile ülkede tarım
sektörünün Gayri Safi Hasıladaki payı önemsizdir. Gerekli gıda
maddeleri ağırlıklı olarak Malezya, Endonezya gibi komşu
ülkelerden sağlanmaktadır.
2003 yılında sektörlerin genel durumu dikkate alındığında,
sanayi sektörü bir önceki yıl %3,4 büyümesine rağmen 2003
yılında ancak %0,2'lik, hizmetler sektörü ise önceki yıl
%1,4'lük büyümesine rağmen 2003'te ancak %1,0'lık bir artış
yakalayabilmiştir.
Söz konusu azalışlar sanayi sektöründe %-10,7 ile inşaatta,
hizmetler sektöründe ise %-12,2 ile otele ve restorant alt
dallarında kendini göstermiştir.
Toptan ve parekende satışlar ile finansman hizmetlerde geçen
yıla göre daha iyi performans görülmüştür.
2-Finansal
Hizmetler ve Bankacılık:
Singapur Para Kurumu, (MAS) 20 Mart 2002'den itibaren Singapur
Dolarının daha serbestçe kullanımını kabul etmiştir. Yeni
liberasyon düzenlemesi ile bankalara ve diğer finans
kuruluşlarına döviz takaslarında daha fazla serbestlik
tanınacağı belirtilmiştir.
Finansman sektörü, global belirsizlikler ve borsa piyasasındaki
zayıf işlem gerçekleşmeleri nedeni ile 2003'te beklenen
performansı gösterememiştir. Sigorta endüstrisindeki aktivitenin
geçen yılki durumunu koruduğu kaydedilmektedir. Ancak, zayıf
ekonomik gelişim nedeni ile, ticari bankacılık faaliyetlerinde
düşme görülmüştür.
"Bank of Singapure", Singapur'un ilk E-Bankası, 13 mart 2002
tarihinden itibaren müşterilerine elektronik ortamda hizmet
vermeye başlamıştır.
Devlet, dinamik bir özel sektör yaratmayı amaçladığından, finans
politikasını, kredi kolaylıkları sağlayacak biçimde
oluşturmaktadır. Bunun yanında, finans politikasının hedefi,
sürekli bir ekonomik gelişimi esas alarak fiyat istikrarına
odaklanmıştır. Singapur'da, yıllar içinde gelişim gösteren "Singapure
Foreign Exchange Market", "Asian Dollar Market", "Financial
Futures Market" ve "Physical Gold Market" faaliyetlerini
sürdürmektedir.
Diğer yandan, ülkede faiz oranları çok düşüktür. Bu kapsamda,
2003 yılında gerçekleşen bazı önemli faiz oranları aşağıda
verilmektedir;
Aylık Hazine
Tahvili Faiz Oranı 0.71
Aylık Interbank Faiz Oranı 0.75
Bankaların Faiz Oranı (10 büyük bankanın ortalaması)
12 Aylık Sabit Mevduat İçin 0.71
3 Aylık Sabit Mevduat İçin 0.42
Tasarruf Mevduatı İçin 0.24
Finansal Firmaların Faiz Oranı (10 büyük firmanın ortalaması)
Tasarruf Mevduatı İçin 0.31
3 Aylık Sabit Mevduat İçin 0.44
2003 itibariyle
Singapur'da 117 ticari banka (5'i yerel) mevcut olup, bu
bankalardan 31'i tam lisanslı bankadır. Ülkede 22 yabancı banka
şubesi ve 59 "off-shore" banka faaliyet göstermektedir.
Singapur'da ayrıca 5 finans şirketi, 8 "money broker"
bulunmaktadır. Finans sektörü 1995 piyasa fiyatları ile, GSYİH
içinde; 2001 yılında 9.863 milyon; 2002 yılında 9.247 milyon,
2003 yılında ise 9.865 milyon ABD Doları katkı sağlamıştır.
Bankacılık/iş sektörünün GSYİH içindeki payı ise; 2001 yılında
12.535 milyon; 2002 yılında 12.690 milyon, 2003 yılında ise
12.825 milyon ABD Doları olmuştur.
3-Alt Yapı
Singapur, gelecek 10 yıl içinde mevcut 5 hattına ilaveten 3 yeni
metro hattının daha inşası kararını almıştır. Böylece, bugün 90
km olan hat 2012'ye kadar 240 km olması planlanmaktadır.
Ayrıca, ülkede 2005 yılında günde 30 milyon galon tuzdan
arındırılmış su elde edilmesini sağlayacak tahmini bedeli 400
milyon Dolar olan bir proje gerçekleştirilecektir. Ülke, Malezya
ile su nedeni ile oluşan anlaşmazlık nedeni ile, kullanılmış
sudan temiz su elde etmeyi amaçlamaktadır.
4-Ödemeler Dengesi
2002'de 1.277 milyar ABD Doları fazlalık veren toplam ödemeler
dengesi 2003'te 6.767 milyar olmuştur.
5-Enflasyon
2002 yılında global ekonominin genel olarak zayıflaması ve düşük
ekonomik faaliyetlerden etkilenen enflasyon oranı %-0,4 olarak
gerçekleşmiş, ancak 2003 yılında söz konusu oran %0.5 olmuştur.
6-Turizm
2003 yılında SARS hastalığının olumsuz etkilerine rağmen ülkeyi
6 milyon 127 bin turist ziyaret etmiştir. Bu sayı 2002 yılında 7
milyon 567 bin olmuştu.
Ülkeye en çok turist gönderen bölge ve ülkeler arasında ASEAN (2
milyon 307 bin); Japonya (434 bin); Çin (568 bin); Avustralya
(393 bin); İngiltere (388 bin); Hindistan (309 bin); Güney Kore
Cumhuriyeti (261 bin); ABD (251 bin); Hong Kong (226 bin);
Tayvan (145 bin) bulunmaktadır.
7-Singapur Deniz Limanı
Singapur Limanı 2003 yılında 986,4 milyon gross ton deniz
ulaştırması tonajına ulaşmıştır. Bu rakam 2002 yılındaki 971,7
milyon gross tonluk rakamı geride bırakmıştır. Bu çerçevede 2003
yılında işlem gören kargo miktarı bir önceki yıla oranla %3,5
artarak 347,7 milyon ton olmuştur.
Singapur Limanında işlem gören konteyner sayısı ise 2003 yılında
bir önceki yıla oranla %7,9 artarak 18 milyon 410 bin adete
ulaşmıştır.
8-Singapur Hava Limanı:
Singapur Hava Limanı 2003 yılında 23 milyon 162 bin yolcuya
hizmet vermiştir. 2003 yılında hava taşımacılığına konu yük
tonajı ise 1.615,500 olmuştur.
Singapur uluslararası hava trafiği açısından en yüksek hacme
sahip Heathrow, Narita ve Japonya havalimalarının ardından
dördüncü ya da beşinci sırayı almaktadır. Aynı durum hava kargo
taşımacılığı için de sözkonusudur. Singapur Sivil Havacılık
İdaresi (Civil Aviation Authority of Singapure-CAAS) Singapur
Hava Yollarını da etkin bir şekilde çalıştırmaya gayret
göstermekte, yalnızca iyi hizmet sunmanın ötesinde değişik uçuş
noktalarına yolculukları artıracak "güzergah promosyonu" yapmak
gibi yöntemler izlemekte, çeşitli uçuş noktalarına başka hava
yollarınca yapılan seferleri desteklemektedir. 2003 yılında
Singapur Hava Yollarının haftalık sefer sayısı 1.553 civarında
seyretmiştir.
9-Singapur'un Dünyadaki Bazı Sıralamalardaki Yeri:
"International Institute for Management Development"ın (IMD) "World
Competitiveness Yearbook 2003" adlı yayınında, ekonomik
performans, hükümetin verimliliği, iş verimliliği ve altyapı
kriterleri baz alınarak yapılan rekabet edilebilirlik
performansında dünyada 2'inci sırada yer almaktadır.
World Ekonomik Forum'un (WEF) 2003 yılı "Growth Competitiveness
Index"inde 6 ıncı, "Business Competitiveness Index"inde ise 8
inci sırada yer almaktadır.
.
Ülke, dünya sağlık sıralamasında 30 uncu sırada bulunmaktadır.
"Economic Intelligence Unit"in araştırmasında, dünyada ticaret
yapılabilecek en uygun ülkeler arasında Singapur ilk yedi ülke
arasına girmiştir.
Rüşvetin olmadığı ve en az olduğu 102 ülkenin dikkate alındığı
sıralamada Singapur, Finlandiya, Danimarka, Yeni Zelanda,
İzlanda'dan sonra 5. sırada yer almaktadır.
Singapur UNCTAC tarafından 35 ülke arasında yapılan bir
değerlendirme sonucunda, ilk kez dünyanın ilk 10 denizcilik
ülkesi arasına girmiştir. Ülke 1991'de 19'uncu ve 1999'da 11.
sırada, 2000 yılında ise 9. sırada yer almıştır. Derecelendirme,
gemi sayısı ve toplam tonaja göre yapılmıştır. Singapur, toplam
tonajın %2,75'ini taşımaktadır.Ayrıca ülke 756 gemisi ile toplam
30.508 gemi içinde %2,48'lik paya sahip bulunmaktadır. Ancak,
son aylarda bazı firmaların maliyet gerekçesiyle Malezya'nın
Tanjung Pelapas limanına yönelmeleri gerçeği de söz konusudur.
Bu nedenle ülke, gemicilik firmaları için bir vergi teşvik
programı uygulayacaktır. Bunun yanında, 2001 yılında ,
Uluslararası Gemi Seyahat Kurumu tarafından da ülkeye en ileri
düzeyde terminal olanaklarına sahip olduğu için ödül
verilmiştir.
Singapur'un, Houston ve Rotherdam'dan sonra dünyanın 3. büyük
rafine merkezine sahip bulunduğu belirtilmektedir.
Uluslararası Hava Ulaşım Birliği (ATA) tarafından yılda 25 ile
40 milyon yolcuya sahip hava alanları arasında gerçekleştirilen
bir araştırmaya göre Singapur'un Changi Havaalanı dünyada ve
Asya -Pasifik bölgesinde en iyi hava alanı olarak
belirlenmiştir. Böylece Singapur üst üste 3 yıl en iyi hava
alanı ödülüne sahip olmuştur.
Singapur Hava Yolları (SIA), Asya-Pasifik'teki ülkeler arasında
ilk beş arasında yer almaktadır.
Vergi ödenmesi, ruhsat yenilenmesi ve diğer bilgisayar
işlemlerinin yapılabileceği e-hükümet sistemi geliştirdiği için
ülke ABD'de ödül almıştır.
Singapur Telefon İdaresi Singtel ile Flextronics (elektronik
firması), dünyanın ilk 100 şirketi arasında yer almıştır.
11-Singapur'un
Geleceğe Yönelik Stratejisi:
Bu amaçla Ekonomik Gözden Geçirme Komitesinin Singapur'un
geleceğine yönelik önerilerine aşağıda yer verilmiştir.
1-Derhal Yapılması Gerekenler: Maliyetlerin düşürülmesi ve
rekabetin korunmasıdır.
· Belirsizlik yüzünden iyileşme 2004 yılında beklenmektedir.
Böylece 2 yıl içinde %36 olan CPF'de de iyileştirici bir
düzenleme beklenmektedir.
· Yabancı işçi politikaları, firmaların gerek duydukları
işçileri istihdam etmeleri, üretim maliyetlerini aşağıya
çekmeleri ve üretimlerini daha kolay gerçekleştirmeleri için
yeterince esnek olabilecektir.
· Singapur'da sürekli milli eğitim öğretim kurumu teşvik edilip,
geliştirilecektir. Bu, işsizlerin daha çabuk iş bulmalarında
yardımcı olacaktır.
·
2-Uzun Dönem Stratejileri: Uzun dönem için beş ana itici unsur
düşünülmektedir.
· Dış bağlantılar geliştirilmelidir; ABD, AB ve Japonya gibi
gelişmiş ekonomiler ile ilişki içinde olunmalıdır. Dünya Ticaret
Organizasyonu desteklenmelidir. Başlıca ticaret ortakları ile
ikili Serbest Ticaret ile çokuluslu Serbest Ticaret anlaşmaları
desteklenmelidir.
· Rekabet ve esneklik sürdürülmelidir; Singapur'un doğrudan
vergilerinden dolaylı vergilerine kadar tüm vergi rejimi
değiştirilmelidir. Merkezi sigorta sisteminde işverenler için
yasal ücret sınırları azaltılmalıdır ve özellikle yaşlı işçiler
için istihdam umudu yaratacak düzenleme yapılmalıdır. İşgücü
piyasası ve ücret sistemini daha esnek yapmak için önlem
alınmalı, ücret kıdem yerine performansa bağımlı hale
getirilmeli ve esnek iş anlaşmaları uygulaması
kolaylaştırılmalıdır.
.
· Girişimcilik özendirilmelidir; Singapur'un bilgi ekonomisine
girişte kaliteyi artırmak için girişimcilik ve yaratıcılık
ruhunun geliştirilmesine gerek vardır. Girişimciliğe daha fazla
teşvik verilmelidir.
.
· İkiz gelişim motorları olan üretim ve hizmet sektörleri teşvik
edilmelidir. Singapur, yüksek katma değerli faaliyetlerin
esasını oluşturan elektronikler, kimyasallar, biyomedikal
bilimler ve mühendislik gruplarının kalitesini yükseltmelidir.
Mikroelektronik, nanoteknoloji ve fotonik sistemler gibi ortaya
çıkan teknolojilerde yeni kapasiteoluşturulmalıdır.
· Asyadaki başlıca yeni fırsatları elde etmek için hizmet
sektörü geliştirilmelidir; Ticaret, lojistikler, bilgi iletişim
teknolojisi, finans hizmetleri ve turizm gibi oluşturulmuş
sahalarda ilerleme kaydedilirken, sağlık koruma, eğitim ve
yaratıcılık endüstrileri gibi yeni ihraç olanağı olan
hizmetlerde de gelişim sağlanmalıdı.
· Toplum kalkınması sağlanmalıdır; Bütün bu stratejilerin
gerçekleştirilmesi,yeni fırsat avantajının yakalanması ve
sürekli değişen çevrenin dikkate alınabilmesi için Singapurlular
beceri ve ustalık ile donatılmalıdırlar. Dışardaki Singapurlular
ile de ilişkiler sürdürülmelidir.
Komite, yukarıda sıralanan stratejilerin gelecek 15 yıl içinde
Singapur'u rehber konumundaki bir dünya ülkesi, bir beceri,
girişimcilik ve yenilikler ülkesi haline getireceğini
belirtmektedir. Bu amaçla Singapur'un hedeflerini ise aşağıda
yer aldığı şekilde ifade etmiştir;
· Bütün başlıca ekonomiler ve ileri çıkan bölgeler ile ilişkide
olan dünya
network'ünde anahtar konumunda bulunan globalleşen bir ekonomi
oluşumu,
· Yeni başarı ve iş yaratma riskini almaya istekli girişimci ve
yaratıcı bir ulus oluşumu,
· Geleneksel, yeni ve yaratıcı iş imkanları ve çok uluslı
şirketlerin varlığı yanında üretim ve hizmet sektörlerinden
ibaret iki motor ile güçlendirilmiş çeşitliliğe sahip bir
ekonomi oluşumu.
Diğer yandan ülke, çi
p endüstrisini
geliştirme kararlılığını sürdürmektedir ve 2005 yılında 30
milyar ABD Dolarlık üretim hedeflenmektedir. Bunun yanında,
Singapur'un büyük üretim endüstrisi olan kimya endüstrisi için
de önemli bir merkez oluşturma çabaları vardır ve bu amaçla 2002
yılında kimya endüstrisi eğitim merkezi kurulması için 40 milyon
SG Dolar tahsis edilmiştir.
Singapur'da 3 üncü büyük endüstri olan hassas mühendislik
endüstrisinde, bilgi teknolojisinin büyük çapta kullanımı ve
ürünlerinin birim değerinin yüksek oluşu, ülkenin bu endüstriye
ağırlık vermesine neden olmaktadır. Bu endüstri, yüksek
teknoloji ve etkin bilgi kullanımı sonucu, tüketicilerin yaşam
kalitesini artıracak ürün ve hizmet üretimini sağlayacaktır. Bu
endüstride, 1000'den fazla yerli ve yabancı şirket faaliyet
göstermekte olup 62.800 kişi istihdam edilmektedir.
ABD'nin Conference Board adlı araştırma kuruluşu, Singapur'un
çok fazla teknoloji endüstrisine bağımlı olduğunu, ülkenin
GSH'sının %30'unun teknolojiye dayalı malların üretiminden
kaynaklandığını belirterek, diğer sektörlere özellikle hizmet
sektörüne ağırlık verilmesinin gelecekteki gelişim için yararlı
olacağını açıklamıştır.
Singapur'daki teknoloji, Çin, Hindistan,Tayland ve Filipin gibi
daha düşük maliyetli bölge ülkeleri ile rekabet edebilme
gerekliliği ile karşı karşıya bulunmaktadır.
Ülkedeki toplam işletmelerin 2/3'ünü kapsayan ve toplam
işgücünün yarısını istihdam eden, ancak toplam katma değerin
1/3'ünü ekonomiye kazandıran halen 100 000'den fazla olan küçük
ve orta işletmeler, yüksek maliyet ve finansman sıkıntısı gibi
güçlüklerle karşı karşıyadırlar. Bu nedenle, küçük ve orta
işletmeler için bazı kolaylıklar sağlanması yolunda çalışmalar
yapılmaktadır.
Singapur hükümeti, ülkenin gelişimi amacıyla uluslararası ticari
anlaşmalarını artırmaya çalışırken dış tanıtıma da önem
vermektedir.
VI-Yatırımlar
1- Singapur'un Yaptığı Doğrudan Dış Yatırımlar
Singapur, her gelişmiş ekonomi gibi dış yatırımda bulunmaya ve
ülkesindeki dış yatırımları muntazaman artırmaya büyük önem
vermekte, bu amaçla sistematik adımlar atmaktadır.
Singapur yakın çevresindeki ülkelerde toplam beş Sanayi Parkı ve
Kalkınma Bölgesi Projesine katılmaktadır. Bunlar; ÇHC'inde "Suzhou"
ve "Wuxi-Singapur" Sanayi Parkları, Vietnam'da "Vietnam-Singapur
Sanayi Parkı", Filipinler'de "Camelray Sanayi Parkı II",
Hindistan'ın Bangalore şehrinde "Uluslararası Teknoloji Parkı"
ve Endonezya'da "Batamindo Sanayi Parkı" ile "Bintan Sanayi
Bölgesi" dir.
Singapur'un diğer ülkelerdeki yatırım miktarı 2001 yılında 77
milyar 515 milyon ABD Doları iken 2002 yılında %6,4 oranında bir
artışla 82 milyar 822 milyon ABD Dolarına yükselmiştir.
Singapur'un Yaptığı Doğrudan Dış Yatırımlar (milyon ABDDolar)
Toplam Doğrudan Dış Yatırım 2001 2002
Toplam Doğrudan Dış Yatırım 77.715 82.822
En Çok Yatırım
Yapılan 10 Ülke ve Paylar (milyon ABDDolar)
|
|
2001 |
2002 |
|
İngiliz Virgin Adaları |
9.559 |
10.419 |
|
Çin |
9.532 |
9.565 |
|
Bermuda |
6.793 |
7.629 |
|
Hong Kong |
6.467 |
6.852 |
|
Malezya |
6.175 |
6.612 |
|
Endonezya |
4.107 |
4.542 |
|
ABD |
4.053 |
4.520 |
|
Ingiltere |
3.808 |
3.868 |
|
Maurities |
3.127 |
3.848 |
|
Cayman Adaları |
2.710 |
2.696 |
a) Singapur'un
Türkiye deki Doğrudan Dış Yatırımları
Singapur'un 82 milyar 822 milyon ABD Doları tutarındaki doğrudan
dış yatırımları içinde Türkiye"nin payı maalesef ihmal edilecek
derecede düşüktür.
Hazine Müsteşarlığı verilerine gore Singapur'dan Türkiye'ye
(1980-2003 yılları arasında) gerçekleştiren yatırım miktarı
sadece 810 milyar 578 milyonTürk Lirası veya yaklaşık 500 bin
ABD Dolarıdır. Bu miktar Türkiye nin toplam yabancı sermaye
girişleri içerisinde sadece %0,01 (bin de bir) orana tekabül
etmektedir.
Ayrıca, Güney-doğu Asya ülkelerinin Türkiye'ye yaptıkları
yatırım içinde en az payı olan ülke de Singapur'dur.
2- Singapur'a Yapılan Doğrudan Dış Yatırımlar
Singapur'a yapılan yatırım rakamları incelendiğinde, 2001
yılında 125 milyar 359 milyon ABD Doları olan net doğrudan
yatırım miktarının, 2002 yılında %7,0 oranında bir artışla 131
milyar 828 milyon ABD Dolarına yükseldiği tesbit edilmektedir.
Toplam Doğrudan Dış Yatırım 2001 2002
Toplam Doğrudan Dış Yatırım (ABD Doları milyon) 125.359 131.828
En Çok Yatırım
Yapan 10 Ülke ve Payları (milyon SDolar)
VII.
Singapur'un Ekonomik Ve Ticari Açıdan Türk Dış Ticaretindeki
Potansiyel Önemi
Singapur nüfusu 4.6 milyon olmakla beraber 2003 yılında 272,3
milyar Dolarlık dış ticaret hacmi gerçekleştirmiş, ABD, Japonya,
Almanya ve Holanda gibi dünya ve Malezya, Tayvan, Tayland, Çin,
Endonezya, Hindistan ve Avustralya gibi bölge ülkeleri ile güçlü
ekonomik ve ticari bağlantısı olan bir ülkedir.
Özellikle ihracatının yaklaşık yarısının re-eksport olması (2003
için 64,4milyar ABD Doları) dolayısıyla bir çok yabancı firma
Singapur iş ve ticaret piyasasında etkin olabilmek için büyük
çaba sarfetmektedir. Nitekim, Singapur Uluslararası Sanayi ve
Ticaret Odası'nın bünyesinde Hindistan, Çin, Malezya gibi yerli
ticaret ve sanayi odalarının yanısıra Amerika, Avustralya ve
Almanya, İngiltere, Fransa, Hollanda, İtalya ve Belçika'lı iş
adamlarının oluşturduğu oda ve derneklerin bulunması bunun açık
bir göstergesidir.
Aynı şekilde, toplam 1873 üyesi bulunan Singapur Ulusal
İşverenler Federasyonu'nun bu üyelerinin %61,5'inin yabancı
sermayeli firma olması ve ülke genelindeki mevcut 6.000 yabancı
sermayeli şirketin %60`ının bölge temsilciliğinin Singapur`da
olması, ülkenin dış ticaret açısından bölgedeki önemini gösteren
diğer bir tesbittir.
Uluslararası ticarette önemli bir faktör olan pazara giriş
engelleri bakımından, Singapur dünyadaki en serbest ülkeler
içinde ilk üç'e girmektedir. Özellikle rüşveti neredeyse yok
etmesi ve gümrüklerdeki idari sorunları minimize etmesi, "Economic
Intelligence Unit"in araştırmasında, dünyada ticaret
yapılabilecek en uygun ülkeler arasında Singapur'un ilk yedi
ülke arasına girmesini sağlamıştır.
Küçük bir ada ülkesi olmasına rağmen, GSYİH'sının, üç misli
ticaret hacmine sahiptir ve bu ticaret hacminin yaklaşık
%23,6'sını re-eksport olarak bölge ülkelerine
gerçekleştirmektedir.
Malezya, Tayvan, Tayland, Çin, Endonezya, Hindistan gibi diğer
bölge ülkeleri ile karşılaştırıldığında, Singapur dışilişkiler
ve ticari politikalar açısından en istikrarlı ülke olduğundan
yabancılar ticari ve idari faaliyetlerinde Singapur`u tercih
etmektedirler.
Resmi dilin İngilizce olması, ihracatçılarımız için gerek
Singapur`da gerekse bölgede yapacakları faaliyetler açısından
önemli bir avantajdır.
Singapur Güney-doğu Asya ülkeleri arasında satın alma gücü
paritesiyle kişi başına 25.000 ABD Doları gelir ile Batı Avrupa
ülkeleri ile aynı altyapıya sahip olduğundan yabancı firmaların
faaliyetlerinde merkez olma fonksiyonunu, en yakın rakibi Hong
Kong'la birlikte çok iyi kullanmaktadır. Ayrıca, 1997'de Hong
Kong'un Ingiliz yönetiminden Çin'e devredilmesi ile Çok Uluslu
Şirketler'in faaliyetlerini Singapur'a kaydırdığı bilinmektedir.
Ayrıca, 2003 yılının başlarında ortaya çıkan SARS-severe acute
respiratory syndrome- hastalığının da etkisiyle söz konusu
kaymada artış olmuştur (mevcut durumda yaklaşık 100 uluslararası
şirketin merkezidir). Ek olarak, Singapur'un nüfusunun az olması
ve gelişmiş sağlık altyapısına sahip olması, bölgede SARS'a veya
tavuk hastalıkları gibi zaman zaman tezahür eden beklenmedik
gelişmelere en kısa zamanda müdahale ve hakim olma özelliği
vermektedir.
Singapur'un, birkaç istisna dışında (içki, sigara, petrol ve
otomobil) gümrüksüz bir ithalat rejimine sahip olması, ödemeler
dengesinin fazla vermesi, ithalat ve ihracatın Singapurlu
işadamı için eşdeğerde olması ve Türkiye'ye karşı ilginin
giderek büyümesi, ihracatımızın arttırılması için gerekli ortamı
yaratmaktadır.
2003 yılında Singapur'un toplam dış ticaret hacmi bir önceki
yıla göre %9,6'lık bir artışla 272,3 milyar ABD Doları (473,907
milyar SIN Doları ) olarak gerçekleşmiştir. Bunun 128,0 milyar
ABD Doları (222,8 SIN Dolar) ithalat, kalan 144,3 milyar ABD
Doları ise ihracattan oluşmaktadır. Ayrıca söz konusu ihracat
değerinin 64,4 milyar ABD Doları (112,2 milyar SIN Doları) re-eksporttur.
Singapur'un Türkiye'den ithal ettiği ilk 15 ürün grubunun
Singapur'un Türkiye toplam ithalatı içindeki payı yaklaşık
%90'dır. Diğer yandan, söz konusu ürün grubunun %90'ı aynı
zamanda Singapur'un re-eksport ettiği ürünler arasında yer
almaktadır. Bu rakamlar, ülkemizin Singapur'a olan ticari
potansiyelimizi göstermesi açısından önemlidir. Dolayısıyla,
Singapur'a yönelik pazar değerlendirmesinde, Singapur'u 4,6
milyon nüfuslu küçük bir ülke olarak ele alarak, bu ülkeye neler
satılabileceğini düşünmek yanlış ve yanıltıcı olacaktır.
Yapılacak değerlendirme, 64,4 milyar Doları re-eksport olmak
üzere, 128,0 milyar ABD Doları ithalat ve 144,3 milyar ABD
Doları ihracatı olan, Güney-doğu Asya ülkeri ile çok yönlü
ticari ve ekonomik bağları olan bir ülke ile ticaret yapılacağı
gerçeği üzerine oturtulmalıdır.
Ülkenin etnik yapısı, Türk firmalarının ticari faaliyetlerini
başta Çin olmak üzere diğer Güney-doğu Asya ülkelerine yaymaları
için önemli bir avantajdır. Zira, Singapur nüfusunun %76,7'si
Çin, %14'ü Malezya ve %7,8'i de Hint kökenlidir. Özellikle Çin
kökenli vatandaşlar Singapur-Çin ticari faaliyetlerinde çok
aktif bir rol oynamaktadırlar. Ayrıca ülke nüfusunun %14,9'unun
müslüman olması da ülkemiz açısından avantaja dönüştürülebilecek
bir faktördür.
Dolayısıyla, re-eksport ve ülkenin etnik yapısı ile müsliman
nüfusun varlığı Türk ihracatçıların başta Çin olmak üzere
Malezya ve Hindistan pazarlarına girişlerini kolaylaştıracaktır.
Müşavirliğimize başvuran firmaların yaklaşık %30'u başka bir
bölge ülkesine (Endonezya, Malezya, Miyanmar, Tayland gibi)
ihracat yapmak amacıyla Türk ürünlerini soruşturmaktadırlar.
Nitekim, Singapur'da yerleşik 6.000 yabancı şirketin bölge
müdürlüğünün varlığı ülkenin bölge için önemini belgelemektedir.
Dolayısıyla ülkemizin sürekli dış ticaret açığı verdiği
Güney-doğu Asya ülkeleri ile ilişkilerimizde Singapur'a ayrıca
önem verilmesi gerekmektedir.
Yılda ortalama 60 uluslararası fuar gerçekleştirilmektedir (15'i
Union des Foires Internationales-UFI- tarafından onaylanmıştır).
Fuar sanayinin ülke ekonomisine katkısı 650 milyon ABD
Dolarıdır. 15.000 kişiye istihdam sağlamaktadır.
kaynak: www.igeme.gov.tr
Singapur
.png){kind=small}
