Şili

Genel Ekonomik Durum

Şili’nin küreselleşmeye doğru olan kapsamlı yönelişi, ekonomisini dünyanın en açık ekonomilerinin arasına yerleştirmiştir. Çok sayıda serbest ticaret, ticari işbirliği ve ekonomik anlaşmaları imzalamış bulunan Şili, sağlam ve güvenilir bir ticaret ortağıdır. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu (APEC) ve Pasifik Ekonomik Konseyi’nin (PECC) tam üyesidir. 1996’da Avrupa Birliği ile bir İşbirliği Çerçeve Anlaşması imzalamış, aynı yıl Güney Yarıküre Ortak Pazarı (MERCOSUR) ‘un üyesi olmuştur. Kanada ve Meksika ile Serbest Ticaret Anlaşmaları; Venezuela, Kolombia, Ekvador, Peru ve MERCOSUR’la (Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay) ile ikili ticaret anlaşmaları imzalamıştır. Japonya ve Güney Kore ile potansiyel ticaret anlaşmaları için görüşmelerini sürdürmektedir. Dış ticaret, Şili’nin ekonomik büyümesinin belirgin bir dayanağını oluşturmaktadır.

Şili ekonomisinin sahip olduğu veriler incelendiğinde, ülke ekonomisinin sergilediği rekabetçi yapı ön plana çıkmaktadır. 1997 yılında Dünya Ekonomik Forumu Global Rekabet Raporu, Şili’yi dünyanın en rekabetçi 13 ülkesi arasında saymıştır.

1995-99 döneminde GSYİH yılda ortalama %5,5’lik bir büyüme oranı yakalamıştır. Ancak, Asya krizi, birçok balık türünün Şili sularını terketmesine yol açan El Ninio kasırgası ve uluslararası bakır fiyatlarındaki düşme sonucunda, GSYİH’daki sözkonusu büyüme,1998 yılında %3,4,1999 yılında ise %1,1 oranında azalmıştır. Bu olumsuz faktörler Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası tarafından alınan ve bütçe harcamalarında önemli azaltmayı da kapsayan katı önlemler politikası sayesinde kısmen giderilmiştir. Geçici hesaplamalara göre 2000 yılında GSYİH % 5,4 oranında büyüme göstermiştir. Şili Merkez Bankası, büyüme oranını 2001 yılı için % 5,6 ve 2002 yılı için % 5,9 olarak hedeflemektedir. 2000 yılında GSYİH 71 milyar dolar ve kişi başına milli hasıla 4.640 dolar olmuştur. 1995-1999 yılları arasında mal ve hizmet ihracatı yıllık %9, sabit sermaye yatırımları %5,8 oranında artmıştır. İhracat ve yatırımların önümüzdeki yıllarda büyümenin temel unsurları olacağı tahmin edilmektedir.
Ekonomik Büyüme - % Değişme ( 1997 – 2002)

 

	1997	1998	1999	2000	2001*	2002*
Yurtiçi talep	9,1	1,9	-9,9	7,2	7,2	6,7
Mal ve hizmet ihracatı	9,4	5,9	6,9	6,1	5,5	6,3
Mal ve hizmet ithalatı	12,9	2,1	- 14,3	10,1	9,3	8,0
GSYIH	7,4	3,4	- 1,1	5,4	5,6	5,9

(*) Tahmini

Ekonomik Projeksiyon (% Değişme)

 

	1998	1999	2000 (*)
Reel GSYİH artış oranı	3,4	- 1,1	5,4
Tüketici fiyatları	4,5	2,3	4,5
Cari İşlemler Dengesi (GSYİH içindeki payı %)	5,7	0,1	1,3
$ Reel Efektif Kur (1986=100)	78,0	82,3	N/A

(*)Tahmini

1990 yılındaki % 27,3’lük çift rakamlı enflasyon, kademeli olarak azalmakta ve sanayileşmiş ülkelerin seviyesine yaklaşmaktadır. Yıllık enflasyon 1998’de sadece % 4,7 ve enflasyonun aşağı çekildiği dokuzuncu yıl olan 1999’da % 2,3 olarak gerçekleşmiştir. Uluslararası petrol fiyatlarının yüksek olduğu 2000 yılında enflasyon % 4,5 ‘e çıkmıştır. Yine de Şili Merkez Bankası, 2001 ve 2002 yılları enflasyonunun ortalama % 3 olmak üzere % 2 ile %4 arasında değişebileceğini öngörmektedir. İşsizlik oranı ise 1999 yılında %9,7 olmuştur.

Ticaret dengesi,2000 yılında 18.160 milyon dolarlık ihracat ve 16.730 milyon dolarlık ithalatla 1.420 milyon dolar fazla vermiştir.

Şili, zengin doğal kaynaklara sahip olup, dünyanın önde gelen bakır ve iyot üreticisidir. Altın ve metal dışı madenler üretiminde de önemli bir ülke konumundadır.

Şili ithal ikameci ekonomi politikalarını 1970’lerin ortasında, diğer Latin Amerika ülkelerinden yaklaşık on yıl önce terk etmiş ve liberal ekonominin uygulanması doğrultusunda önemli adımlar atmıştır. Bu durum, üretim artışını ve rekabeti beraberinde getirmiş, madencilik ve balıkçılık başta olmak üzere geleneksel ihracat endüstrilerinde büyüme görülmüştür. Aynı zamanda, selüloz, meyve, somon, şarapçılık ve metanol üretimi gibi yeni sektörler ile turizmi de içeren çeşitli hizmetlerde gelişme sağlanmıştır. Bu güçlü ve artan bir şekilde çeşitlendirilmiş ihracat sektörü son yirmi yılda büyümenin temelini oluşturmuştur.

Şili ekonomisinin bir diğer lokomotif gücü yatırımlardır. Yabancı yatırımcılar için, Standard & Poor’s değerlendirmelerine göre politik ve ekonomik istikrarı için A- puanına sahip olan Şili’ye yatırım yapmak çekici gelmektedir. Yabancı yatırımlar için önde gelen prensipler ayrımcılığın olmaması ve ulusal ve yabancı yatırımcılara eşit davranılmasıdır. Bu durum yabancı sermayeyi oldukça arttırmıştır.1974’ten 1998’e kadar 65 ülkeden gelen yabancı sermaye 31,7 milyar doları bulmuştur. Asya krizinin ortalarında; birçok yatırımcı sanayileşmiş ülkelerdeki daha az riskli işleri tercih eder, projeleri erteler ve yatırımlarını büyük bir ihtiyatla seçerken, Şili, yabancı sermaye için güvenli ve çekici bir yer olmaya devam etmiştir. Şili’ye akan yabancı sermaye, 1999 yılı içinde 9 milyar dolarlık bir rekora ulaşmıştır.

GSYİH’nın sektörler itibarıyla dağılımı 1999 yılında aşagıdaki gibidir.

İmalat sanayi % 14,7, tarım ve ormancılık %5,7, balıkçılık %1,6, madencilik %10, hizmetler sektörü ise % 68’dir .

Ekonomik aktiviteler özellikle ülkenin orta kısmında yoğunlaşmıştır. Santiago nüfusun %39,3’ünü kapsamakta GSYİH’nın ise %47,2’sini üretmektedir. Valparaiso bölgesi nüfusun %10,1’ine tekabül ederken GSYİH’nın da %9,3’ünü üretmektedir. Kuzeyde madencilik sektöründe meydana gelen gelişmeler ve güneyde somon yetiştiriciliği, turizm ve geniş ölçekli metanol üretimi, ekonomik faaliyetlerin ülkenin orta kesiminde yoğunlaşmasını sona erdirmiştir.
Nüfus

Şili, nüfusu 2000 yılı itibarıyla 15,3 milyon olarak tahmin edilmektedir. 1980’li yıllardan itibaren nüfus artış oranının önceki dönemlere kıyasla daha düşük olduğu gözlenmektedir. Nüfus yapısı henüz genç olmakla beraber yaşlıların oranı artmaktadır. Nüfusun etnik dağılımı diğer Latin Amerika ülkelerine göre daha az çeşitlilik gösterir. Özellikle Batı Avrupa ülkelerinden gelen önemli bir göçmen nüfusun varlığı vurgulanmalıdır. 1998 yılında çalışan nüfusun %51,5’ini kadınlar oluşturmaktadır. Nüfusun okur-yazarlık oranı yüksektir. 1999 yılı sonu itibarıyla yetişkin nüfusun okur-yazar olmama oranı %4’e indirilebilmiştir. Şili eğitim standartlarının diğer Latin Amerika ülkeleri ile kıyaslanınca daha iyi durumda olduğu görülmektedir.
Doğal Kaynaklar

Ülke özellikle turizm açısından önemli doğal zenginliklere sahiptir. And dağları sayesinde Şili’nin büyük bir hidroelektrik enerji potansiyeli bulunmaktadır. Kıyıları boyunca ülkenin zengin balıkçılık kaynakları mevcuttur. Kuzeydeki çöl bölgeleri geniş mineral yatakları ile bezenmiştir. Bakır bu bağlamda özel önem taşımaktadır. Topraklar orman gelişimi için gerekli verimlilik düzeyine sahip durumdadır.

Şili’nin doğal kaynaklarının dağılımı şöyledir :

Kuzey Bölgesi: Bakır, demir cevheri, nitrat, altın, lityum, molibdenum, deniz ürünleri.
Orta Bölgesi: Tarım, meyve, ormanlar, hidroelektrik enerji kaynakları, kömür, deniz ürünleri.
Güney Bölgesi: Orman, petrol, doğal gaz, kömür, hayvancılık ve deniz ürünleri.
Tarım ve Hayvancılık

Şili’nin sahip bulunduğu çeşitli toprak ve iklim yapısı ülkeye büyük bir tarımsal potansiyel kazandırmaktadır. 1980’li yıllardan beri modernizasyon çalışmaları devam etmektedir. Meyve üretim alanları ve yem bitkileri önemli ölçüde genişlerken, son on yılda hububat, sebze ve endüstriyel bitki alanları %30 oranında daralmıştır. 1999-2000 sezonunda hububat ekili alanlar %8 oranında artarak 575.000 hektara ulaşmıştır. Sebze üretimine ayrılan alanlar %4 oranında azalarak 91.000 hektar olmuştur. Kolza tohumu için ayrılan alanların %40,6 oranında azalması nedeniyle, endüstriyel bitkiler 1999-2000 sezonunda %15,3 oranında azalarak 90.850 hektar olmuştur. Şili, sertifikalı tohumların önde gelen ihracatçılarından biridir. Diğer taraftan, anılan ülke önemli miktarda sığır eti ithalatçısı olup, ithalatını genel olarak Arjantin ve Paraguay’dan karşılamaktadır.

Meyve ve sebze ihracatı ülkenin başarılı olduğu alanlardan birisini teşkil etmektedir. Şili dünyanın en büyük meyve ihracatçısıdır. Meyve ihracatı 1999 yılında 1.54 milyon tona ulaşmış, sağlanan ihracat geliri 1.4 milyar dolar olmuştur. Sözkonusu ihracat içerisinde sofralık üzüm ihracatı 600 milyon dolar, elma ihracatı 269 milyon dolar, avokado ihracatı 88 milyon dolar, armut ihracatı 84 milyon dolar, erik ihracatı 78,7 milyon dolar seviyesindedir. Son zamanlarda özellikle Japonya’nın Şili’yi meyve sineğinden ari olarak tanımlaması ile birlikte Asya pazarlarına ihracat yükseliş göstermektedir. Asya’daki diğer pazarları ise Çin, Güney Kore ve Tayvan oluşturmaktadır.

Şili 1980’lerden itibaren büyük ölçüde şarap ihracatına başlamış, ancak 1990’lı yıllarda dünya piyasalarında önemli bir pazar payına ulaşmıştır. Şarap ihracatı 1999 yılında 526 milyon dolar olmuştur. 2000 yılında ise sözkonusu miktarın %10 oranında artışıyla 580 milyon dolar olması beklenmektedir.

1999 yılında yakalanan balık miktarı 5.3 milyon tona ulaşmıştır. Ancak, aşırı balık tutulması balık alanlarını olumsuz etkilemekte ve daha sıkı düzenlemelere yol açmaktadır. Şili, Norveç’ten sonra dünyanın ikinci en büyük somon üreticisidir. Somon ve ala balık ihracatı 1999 yılında 818 milyon dolar olmuştur.

Şili 10.5 milyon hektar doğal ormana sahip olup, orman ürünleri ihracatı 1999 yılında 1.9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
Sanayi

1999 yılı GSYİH’nın %14,7’lik kısmını imalat sanayi ürünleri teşkil etmektedir. Son on yılda seramik sektörünün üretimi düşüş içindedir. Öte yandan diğer önemli ürünler olan konfeksiyon ve ayakkabı ürünleri ithalat sebebiyle yoğun rekabet ile karşılaşmaktadır. Elektrikli olmayan makinalar, cam ve cam ürünleri ve plastik ürünler imalatında artış görülmektedir. Metal ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri, basım-yayın, demir ve çelik ürünleri ise genel ortalamanın üzerinde üretim artışı kaydeden sektörler olmuşlardır. 1988-1999 yılları arasında imalat sanayi ürünlerinde toplam %42,2 oranında artış görülmektedir.

Geleneksel sanayi ürünleri arasında seramik, tekstil, ayakkabı ve deri mamülleri son on yıl içinde en az başarılı sektörler olmuşlardır. Sözkonusu bu sektörler Asya ülkelerinden yapılan ucuz ithalat nedeniyle pazarda varlıklarını sürdürememişlerdir. Ancak, bazı üreticiler ayakta kalmayı başarmışlardır. Son yıllarda selüloz endüstrisinde önemli gelişme izlenmektedir. 1999 yılı Temmuz ayında ise, Puanta Arenas yakınlarında Cabo Negro adı verilen üçüncü metanol üretim fabrikası açılmıştır. Böylece, üretim kapasitesi 1.1 milyon ton/yıl’dan, 3 milyon ton/ yıla çıkmıştır. Cabo Negro dünyanın en büyük metanol kompleksidir. Dünya üretiminin %20 sine sahiptir.

Ülkenin uzakta kalan güney bölgeleri sanayi için elverişli alanlar oluşturmaktadır. Geniş hidroelektrik kaynakları, doğal limanlar, Arjantin’in doğalgaz alanlarına yakınlık gibi faktörler bu bölgeyi cazip kılmaktadır.
Madencilik

Madencilik Şili ekonomisinin temel sektörü olup GSYİH’nın %10’unu ve 1999 yılı rakamlarına göre mal ihracatının %44.4’ünü oluşturmaktadır. Sektörde bakır üretimi en önemli yeri almakta olup, 1999 yılında mal ihracatının %37,7’sini meydana getirmektedir. Ülkenin kuzey bölümü maden yönünden zengindir. Maden cevheri hem satıha hem de denize yakındır. Bu durum avantaj oluşturmaktadır. Ayrıca liberal yabancı yatırım rejimi ve mülkiyet haklarının korunması 1990’lı yıllarda yabancı sermayenin ülkeye yoğun biçimde gelmesini sağlamıştır.

Şili 456 milyon ton olan dünya bakır rezervinin ¼ üne sahip olup dünyanın en büyük üreticisidir. 1999 yılında rafine bakır üretimi 4,43 milyon ton olmuştur. 2000 yılında 4,65 milyon ton olması beklenmektedir. Metal dışı önemli madencilik ürünleri ise sodyum nitrat, iyot, lityum, potasyum klorit, potasyum sülfat ve borik asittir. Diğer maden ürünleri altın, gümüş, manganez,çinko, kurşun ve kireç taşıdır.
Enerji

Özellikle madencilik ve imalat sektörlerinde büyüyen elektrik talebi, daha fazla enerji üretim tesislerini gerektirmektedir. Şili’nin orta ve güney bölgelerinde bulunan oldukça fazla su kaynağı hidroelektrik projeleri için büyük potansiyel doğurmaktadır.

Hidrokarbon kaynaklarının sahibi olarak Şili devleti, petrol arama ve çıkarma faaliyetlerinde yerel ve yabancı şirketlerle ortak girişim kurabilir. Esasen bugün için Şili’nin kuzeyinde arama ve çıkarma yapan bu tip bir ortak girişim vardır.

Planlanmış birkaç doğal gaz projesi bulunmaktadır. Bu projelerden en önemlisi, Arjantin’in Neuquén bölgesiyle Şili’nin orta bölgesi arasındaki boru hattı döşenmesi ile ilgili olup, 2 milyar dolardan fazlaya malolacaktır. Tamamlandığında ise birçok ilave iş imkanlarını beraberinde getirecektir.

Jeotermal, rüzgar ve güneş enerjilerinin geliştirilmesi Şili’de henüz çok yeni olmasına rağmen yine de büyük fırsatlar sunmaktadır. Jeotermal enerji kaynakları And dağlarında 4000 metre yükseklikte bulunmaktadır.
İnşaat Sektörü

İnşaat sektörü 1990-1997 yılları arasında hızlı bir gelişme kaydetmiştir. Konut inşaası 1996 yılında en üst noktaya ulaşmış ve 1997 yılı içinde GSYİH’nın %5,3 kadarı inşaat sektöründen sağlanmıştır. Ancak 1998 yılında Rusya Federasyonu ve Asya’daki ekonomik kriz nedeniyle kamu harcamalarında kesinti yoluna gidilmiş dolayısıyla inşaat sektöründe de bir daralma görülmüştür. Konut açığının 2005 yılına kadar ortadan kaldırılması beklenmektedir. Bu sektör rekabetin yoğun olduğu bir sektördür ve halen 400 000 insan bu alanda istihdam edilmektedir. Modern teknoloji kullanımı yaygındır. Bu sektöre yönelik finans olanaklarının geniş olduğu vurgulanmalıdır. Ayrıca hükümet ev sahibi olmak isteyenlere yardım sağlamaktadır.
Hizmetler

Bankacılık sektöründe 18’i yabancı olmak üzere 28 banka bulunmaktadır. 1999 yılında banka aktifleri 45,2 milyar $ olmuştur. Aktifler içinde ticari krediler %55,8’lik pay almaktadır. Yabancı bankalar toplam banka varlıklarının %45’ini oluşturmaktadır. Değerlendirme kuruluşlarınca yapılan değerlendirmelerde, banka sistemi Latin Amerika ülkeleri içerisindeki en iyi sistemdir. En önemli banka ise banco Santiago’dur.

Perakende ticaret diğer bir önemli hizmet sektörünü oluşturur. Bu sektörün gelişimi Amerikan çizgisine yakın bir yol izlemektedir. Süpermarket satışları 1999 yılı içinde 4,3 milyar $ değerine ulaşmıştır. Yoğun rekabet şirket birleşmelerine sebep olmaktadır. 1998 yıl sonu itibarıyla D&S’in payı%28’dir. Diğer firmaların payları Santa İsabel%10,9, Uniman %6,3, Jumbo %6,2’dir.

Çöl manzaralarından göllere kadar değişen bir doğa zenginliğine sahip olan Şili büyük bir turizm potansiyeline sahiptir. 1999 yılında gelen turist sayısı 1,7 milyon olarak gerçekleşmiştir. Özellikle güneydeki el değmemiş bölgeler turistleri bu yöreye çekmektedir. Ülkenin değişik yörelerini kapsayan büyük turizm yatırımlarına girişilmiş durumdadır.
Ulaşım ve Haberleşme

Karayolu ulaşımında yollar gelişmekte olmakla birlikte halen yetersiz düzeydedir. Yatırımlarda temel çözüm olarak yap-işlet-devret modeli benimsenmektedir. Araç sayısı 1,97 milyon’dur. Bu miktarın 1,24 milyonu otomobildir. Şili’de her yedi kişiye bir araç düşmektedir.

Şili, 5589 mil uzunluğunda bir demiryolu hattına sahiptir. Demiryollarında iki ana sistem vardır. Ferronor Ağı, Kuzeyde I. Bölgedeki Iquique’den V. Bölgedeki La Calera’ya kadar uzanır ve maden alanlarını kapsar. Diğer taraftan, Devlet Demiryolları Şirketi (EFE) güney bölgelerini kapsar. Her iki sistem birlikte, ülkenin tüm şehirlerini ve limanlarını birbirine bağlar.

Devlet Demiryolu kuruluşu (EFE)’naya son otuz yılda yatırım yapılamamıştır. Metro Santiago hatlarında genişleme planlanmaktadır. Devlet, kuzey demiryolu şirketi Ferronoru özelleştirmiştir. Hükümet EFE’nin karlı hatlarını özelleştirmeyi planlamaktadır.

Ferrenor özel bir şirkettir ve 1890’dan bu yana çalışmaktadır. 1.550 millik hattı, ana bakır yataklarını bakır çıkış limanı olan Antofagasta’ya ve Chañaral, Caldera ve Huasco gibi diğer limanlara bağlar ve Bolivya ile Arjantin’e kadar uzanır.

EFE, 2.500 millik hattıyla başkentten güneye uzanır ve Valparaıso, Concepción ve Valdivia gibi liman şehirlerini birbirlerine bağlar.

Havayolu ulaşımı 1990’lı yıllarda dört katına ulaşmıştır. 2000 yılında uluslararası hava yolu ulaşımı %20 oranında artış gösterirken, iç hava ulaşımı %10 oranında azalmıştır. Santiago’nun uluslararası hava terminal kapasitesi yap-işlet-devret modeli ile üç katına çıkmıştır. Lan-Chile-Ladco hava yolu taşıma grubu iç hatlar trafiğinin %74,3’ünü, uluslararası yolcu trafiğinin %40,9’unu kontrol etmektedir.

Dökümanların zamanında ulaştırılması ve taze somon ve tarım ürünleri gibi bozulabilecek ürünlerin yetiştirilmesi için kullanılan uluslararası yük taşımacılığı, esas olarak havayollarına dayalıdır. 1998’de havayolu yük ve yolcu taşımacılığı 931.512 ton/ kilometreye ulaşmıştır. Toplam taşımacılık içerisinde Şili havayolları % 60,6 lık bir payla birinci durumdadır. Takip eden havayolları, ABD ve Güney Amerika şirketleridir.

Denizyolu taşımacılığında Şili, MERCOSUR ülkeleri ve Asya arasında bir bağ olmayı hedeflemektedir. Mejıllones’ ta bir mega liman yapımı için çalışmalar devam etmektedir. Liman etkinliğinin arttırılması amacıyla hükümet ülkenin dört büyük limanını özelleştirmiştir. (Valparaiso, San Antonio, San Vicente ve Iquique) Ülkenin deniz filosu genişlemektedir. Yeni yatırım ve alımlarla Şili filosu Latin Amerika’da ikinci sıraya yükselecektir. Liman yükleme kapasitesinin 2015 yılına kadar 77 milyon ton/yıla çıkarılması planlanmaktadır.

Şili dış ticaretinin yüzde doksanı limanlardan geçer. Şili’nin kamu limanları 1998 yılında toplam 23 milyon ton yük elleçlemişlerdir. Bu miktarın yaklaşık %80’i, dört ana limandan geçmiştir. Maden yatakları bulunan kuzeyde Antofagasta, merkezi kısımda Valparaiso ve San Antonio ve güneyde San Vicente. Liman trafiğinin yılda %6 artacağı tahmin edilmektedir.

Toplam olarak 47 liman bulunmaktadır ve bunlardan bir düzinesi uluslararası yükleri elleçleyecek özel ekipmanla donatılmıştır.

Ulusal ticari denizcilik 207 milyon tondan fazla kapasiteli 85 gemiden oluşmaktadır.

Şili, Latin Amerika’da haberleşme alanında ilk özelleştirmeye giden ülke olmuştur. Telefonlarda 1993 yılından bu yana dijital sistem kullanılmaktadır.
Ekonomide Liberalizasyon

Şili 1970’lerde ticaretin serbestleştirilmesi doğrultusunda attığı adımlar ile Latin Amerika’da bir ilki gerçekleştirmiştir. Tarife dışı engeller kaldırılmış ve tarife sistemi basitleştirilerek tek bir gümrük tarifesinin uygulanması yoluna gidilmiştir. Bu gümrük tarifesi 1999 yılı itibarıyla %10’a, 2000 yılında %9’a, 2001 yılında %8’e indirilmiş olup, 2002 yılında %7’ye ve 2003 yılında %6’ya indirilmesi öngörülmektedir. Öte yandan Şili’nin 2000 yılında uyguladığı gümrük tarifelerinin ağırlıklı ortalaması %6,4 olarak gerçekleşmiştir. Bu durum büyük ölçüde Meksika, Venezuela, Kolombiya, Ekvator, Kanada, Peru ile varılan ikili anlaşmaların ve Mercosur ülkeleri ile yapılan ortak anlaşmanın sonucudur. Mercosur ülkeleri ile yapılan anlaşma sonucunda bu ülkelerden yapılacak ithalata uygulanan ortalama gümrük tarifeleri %8’den %5,7’ye düşürülmüştür. Merkosur ülkelerine Şili’nin yaptığı ihracatta uygulanan ağırlıklı ortalama gümrük tarife oranı ise %8,2’den %3,2’ye düşmüştür.

Şili’nin liberalleşme sürecindeki en büyük avantajı ülkenin siyasi çevrelerinde oluşan ve liberal bir ekonomi ile sağlam para ve maliye politikalarına dayanan ortak görüş birliğidir. Özellikle döviz piyasasında tümüyle liberalleşmeye gidilmiştir. Bu durum, dış ticareti olumlu etkilemiştir.

MERCOSUR ülkeleri ile yapılan anlaşmalar sonucunda tarifelerden alınan gelirler düşüş gösterecektir. Ancak, bu gelişme dış ticaretin liberalleşmesi açısından olumlu bir durum sayılmaktadır.

Hükümet ve muhalefet arasında varılan görüş birliği ile gümrük tarifelerinde indirim yoluyla dış ticarette liberal ve saydam bir ortam yaratılmıştır. Özelleştirme alanında önemli yol alındığı vurgulanmalıdır. Devlet, özel sektör ile rekabet ettiği belli alanlardan da yavaş, ancak sürekli bir tempo ile çekilmektedir. Tüm bu çabalar sonunda Şili ekonomisinin daha liberal bir yapıya ulaşacağı beklenmelidir.

kaynak: www.igeme.gov.tr