Mısır Arap
Cumhuriyeti (MAC) 1990’lı yıllarda uyguladığı reform
politikaları ile 2000’li yılların başında makro ekonomik
performansını arttırmıştır. 1990’lı yıllarda uygulanan sıkı para
ve maliye politikaları, enflasyonun baskı altına alınması, bütçe
açıklarının düşürülmesi ve döviz rezervlerinin arttırılmasını
sağlamıştır.
Mısır Arap Cumhuriyeti, Arap ülkeleri arasında Suudi
Arabistan’dan sonra ikinci büyük ekonomidir. Gayrisafi Yurtiçi
Hasıla’nın %50’sini hizmetler sektörü oluşturmaktadır. Bu sektör
içerisinde önemli payı ise turizm ve Süveyş Kanalı almaktadır.
Taşımacılık ve Süveyş Kanalı’nın GSYİH içerisindeki payı %9’dur.
Tarımın Gayrisafi Yurtiçi Hasıla içerisindeki payı yıllar
itibarıyla tedricen azalmakla birlikte halen önemini
korumaktadır. Tarımın GSYİH içerisindeki payı %16 olup, toplam
işgücünün %28’i bu sektörde istihdam edilmektedir.
Diğer taraftan, sanayi ve madencilik sektörü GSYİH’nın %20’sini,
petrol ve doğal gaz sektörü ise GSYİH’nın %8’ini
oluşturmaktadır.
2000 yılı verileri dikkate alındığında ise GSYİH 92,4 milyar $
olup, kişi başına 1.447 $ tutarında bir gelir seviyesi
bulunmaktadır. GSYİH 2001 yılında ise 84.8 milyar $ olmuştur.
GSYİH’daki reel artış ise 2001 yılında %2,5 seviyesindedir.
Ülke 1954-1970 yılları arasında 5 yıllık planlarla yönetilmiş
olup, sözkonusu planlar önemini zaman içerisinde kaybetmiştir.
1997 yılında hükümet gelecek yirmi yıl için sosyo ekonomik
gelişme planı oluşturmuş olup, plan uyarınca 2017 yılına kadar
Sina ve Batı Çölünün güney vadisinde yeni yerleşim yerleri
kurmak yoluyla meskun alanları %4 den %30’a yükseltmeyi
öngörmektedir. Gelecek yirmi yılda gerçekleştirilecek yıllık
29,5 milyar $ tutarındaki yatırımın %75’inin özel sektör
tarafından gerçekleştirilmesi beklenmektedir. Ayrıca, 2002-2017
yılları arasında yıllık GSYİH artışının %7,6 olması
planlanmaktadır.
1991 yılında uygulamaya konulan reform proğramı makro ekonomik
dengenin kurulmasını sağlamakla birlikte kamu sektörü reformu,
özelleştirme ve ticaretin liberalizasyonundaki gelişme sınırlı
olmuştur. Mısır Arap Cumhuriyeti 1993 yılı Mart ayında IMF ve
Dünya Bankası proğramlarını tamamlamıştır. IMF ile 1996 yılı
Ekim ayında iki yıllık bir stand by anlaşması yapılmış olup,
ülke 1998 yılında anlaşmayı başarı ile yerine getirmiştir.
Sözkonusu IMF kredi destekli anlaşmalar yapısal reformları hedef
almıştır. 1998 yılında Asya krizinin etkisi ve petrol
fiyatlarındaki düşüş, turizm gelirlerindeki azalma ve Körfez
Ülkelerindeki durgunluk ekonomiyi olumsuz etkilemiştir. Düşük
tüketici talebi ve ekonomik yavaşlamayı müteakiben 2000 yılı
Nisan ayında yerel firmalara olan 7.5 milyar $ tutarındaki
borcun ödenmesi kararı alınmıştır.
1998 yılında cari açığın genişlemesi üzerine sıkı bir para
politikası izlenerek Amerikan Doları 3.4 Mısır Poundu’na
eşitlenmiştir. Dolar satımı Mısır Poundu’nu sistemden çekmiş, bu
durum ise para arzının daralmasına neden olmuştur. İzlenen
politika enflasyonu azaltmakla birlikte, döviz rezervlerinde bir
azalma görülmüş, ayrıca İnterbank faiz oranları yükselmiştir.
Bununla beraber, özel sektöre açılan kredi miktarı düşmüş ve
özel sektörde durgunluk yaşanmıştır. Mayıs 2000 tarihinde
Hükümet döviz rezervlerindeki düşüşü ve düşük Mısır Poundu
sirkülasyonunu dikkate alarak, piyasa koşullarına daha uygun bir
kur rejimine yönelerek Mısır Poundu’nun Dolara bağlanmasından
ayrılmıştır. Alınan bu kararı müteakiben, 2000 yılının kalan
bölümünde Mısır Poundu %12 değer kaybetmiş, müteakip üç
devalüasyon netice
sinde Mısır
Poundu’nun değer kaybı Mayıs 2000 tarihine göre %22’ye
ulaşmıştır. Hükümetin uzun dönemli büyüme hedefleri dikkate
alındığında önümüzdeki dönemde, sıkı para politikasının
ağırlığının azalması beklenmektedir.
Kamu harcamaları, 2001/2002 (Temmuz-Haziran) döneminde
parlamentodan geçmiş olup, 31.4 milyar $ olarak öngörülmüştür.
Bu miktar geçen yılki bütçede tahsis edilen miktardan daha
yüksektir. Bu yükselişin düşük gelir gruplarının durumunu
iyileştirmeye ve sosyal tansiyonu düşürme amacına yönelik olduğu
ifade edilmektedir. 2001/2002 dönemindeki bütçe açığının
GSYİH’nın %7.1’i seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
1990/91 bütçesinde bu açık GSYİH’nın %20’sine tekabül
etmekteydi. 2002/2003 yılı bütçe açığının ise artan harcamalar
nedeniyle GSYİH’nın %7.2’sine ulaşması beklenmektedir.
2002 yılında Mısır Poundunun Dolar karşısında daha düşük bir
seyirle değer kazanması beklenmekte olup, yıllık ortalama kurun
1$=4.66 Mısır Poundu olması muhtemeldir. 2003 yılında ise
ortalama kurun 1$=4.8 Mısır Poundu olacağı tahmin edilmektedir.
Döviz rezervi 1993 yılından beri ilk kez 14 milyar $ sınırının
altına düşmüş ve 2002 Mayıs ayında 13.73 milyar $ olmuştur.
Mısır Poundu’nun 2001 yılında Dolar karşısında %22 oranında
değer kazandığı ifade edilmektedir. 2000 yılında 29 milyar $
olan dış borcun 2002 yılında 30.7 milyar $’a ulaşması
beklenmektedir.
Bütçe açığının yıllar itibarıyla azalış göstermesi hükümeti dış
borçlanma yerine, açığı hazine tahvil ve bonoların ihracı
yoluyla kapamaya yönlendirmiştir. Ancak, iç borç son iki yıl
içerisinde artmış olup, 2000/01 döneminde iç borç miktarı 67.7
milyar $’a ulaşmıştır. Bu miktar GSYİH’nın %64’üne ulaşmaktadır.
Liberalizasyon politikalarına rağmen, kamu sektörü halen
ekonomide önemli bir yer tutmakta olup, GSYİH’nın üçte birini
oluşturmakta ve toplam işgücünün %30’unu istihdam etmektedir.
Zayıf talep, döviz kurundaki stabilite, temel mallardaki fiyat
kontrolleri ve ekonomideki yavaşlama neticesinde, enflasyonda
gerileme görülmüş olup, 1996 yılında yıllık % 7.2 olan enflasyon
2000 yılında %2.7’ye düşmüştür. Enflasyon 2001 yılında %2.3
olarak gerçekleşmiş olup, 2002 tahmini %4.7, 2003 yılı tahmini
%3.3’tür.
Sübvansiyonların ve fiyat kontrollerinin tedrici indirimi
ekonomik reform proğramlarında önemli bir yer tutmaktadır. IMF’e
göre 1991 yılında sübvansiyonların Mısır Arap Cumhuriyeti’ne
yükü 10 milyar Dolar olarak tahmin edilmektedir. Elektrik
sübvansiyonu 2 milyar Dolar ile önemli bir meblağa ulaşmaktadır.
Kamu taşımacılığı da yine sübvanse edilen sektörlerin başında
gelmektedir. Ekmek, şeker ve kızartma yağı düşük gelir grupları
için sübvanse edilen ürünlerdir. Resmi fiyat kontrolleri ise
petrol ürünleri ve eczacılık ürünlerini içeren iki stratejik
sektörde gerçekleştirilmektedir. 2000/01 bütçesinde
sübvansiyonlar için 5.79 milyar Mısır Poundu tahsis edilmiştir.
Ülkede işsizlik önemli bir problem olup, resmi rakamlara göre bu
oran 2000 yılında %7.4’dür. Ücret seviyesi uluslararası
standartlara göre oldukça düşüktür. Kamu sektörü ücretleri
GSYİH’nın %10’unu oluşturmaktadır.
Göreceli olarak düşük mal ihracatı nedeniyle cari işlemler
dengesi 2002 yılında hizmetler ve işçi gelirlerindeki
performansa bağlı olacaktır. Ancak, turizmdeki canlanma ve
ithalattaki düşüş nedeniyle cari işlemler dengesinde olumlu
gelişmeler izlenmekte olup, 2002 yılı itibarıyla 187 milyon $
olarak tahmin edilen cari işlemler açığının GSYİH’ya oranının
%0.25 olması beklenmektedir. Ortadoğu’daki her
hangi bir askeri
çatışma bu açığı arttırabilecek niteliktedir.
EKONOMİK
SEKTÖRLER
Tarım ve
Balıkçılık
Sektör, GSYİH’nın
%16 sını ve ihracatın ise %20’sini oluşturmaktadır. Pamuk
ülkenin en önemli ihraç ürünü olup, uzun yıllardan beri geniş
ölçüde sübvanse edilmektedir. Ancak, istikrarlı olmayan devlet
politikaları nedeniyle üretim ve ihracat düşmektedir. Ayrıca
ekili alanlardan pamuğa ayrılan alan giderek küçülmektedir.
1962’de 924.000 hektar olan alan, 2002 yılında 300.000 hektara
düşmüştür. 1998/99 sezonunda hükümet pamuk ticaretini özel
tacirlerin ticarete girmesine müsaade etme ve alım fiyatlarını
kaldırmak suretiyle tamamen libere etmiştir. 2001 yılında üretim
206.300 tona, ihracat ise 85.000 tona düşmüştür.
1986 yılında hemen hemen tüm ürünler itibarıyla kontroller
kaldırılmıştır. Ancak, şeker kamışında kontroller devam
etmektedir. Pirinç üretimi de su kıtlığı nedeniyle bazı
bölgelerde kontrol altındadır. Pamuğun bazı türleri de belirli
bölgelerde üretilebilmektedir. Şekerkamışı dışındaki ürünlerde
çiftçiler kamu teşebbüsleri dışında mallarını pazarlama imkanına
sahiptir. Gübre, tohum ve ilaçta tüm sübvansiyonlar
kaldırılmıştır. Ancak, enerjide düşük oranlı tarifelerle destek
sürmektedir. Alınan tedbirler neticesinde üretimde artış
görülmüştür. Ancak, üretimin %95’i iç tüketime yönelmektedir.
Ayrıca, nüfus artışı nedeniyle Mısır Arap Cumhuriyeti dünyanın
en büyük gıda ithalatçılarından biridir. Buğday ithalatı yılda
6.5 milyon ton civarındadır.
Yaklaşık 3.5 milyon çiftçi ortalama 0.84 hektarlık bir alanda
üretim yapmaktadır. Entansif tarım yapılmakta olup, yetersiz
sulamaya rağmen ürün hasadı dünya standartlarına göre oldukça
yüksektir. Toplam alanın ancak %3’ü sulanabilir alandır.
Hayvancılık küçük çiftçiler tarafından sürdürülmekte olup, 6.2
milyon hayvan stoku bulunmaktadır. Tavukçuluk sektöründe kamu
yatırımları bulunmaktadır. Yerel üretim %80 oranında ithal
vergisi ile korunmaktadır.
2000 yılındaki balık üretimi 692.000 tondur. Bu miktarın %35’i
denizlerden sağlanmaktadır.
Mısır Arap
Cumhuriyeti’nin yıllar itibarıyla tarım ürünleri üretimi aşağıda
yer almaktadır. (1000 ton)
|
Madde Adı |
1995/1996 |
1996/1997 |
1997/1998 |
1998/99 |
1999/2000 |
|
Buğday |
5.735 |
5.940 |
6.100 |
6.100 |
6.789 |
|
Mısır |
5.178 |
5.810 |
5.846 |
6.147 |
5.962 |
|
Pirinç |
4.789 |
4.897 |
5.486 |
4.452 |
5.748 |
|
Fasulye |
492 |
445 |
471 |
471 |
558 |
|
Pamuk |
610 |
977 |
944 |
646 |
644 |
|
Şeker kamışı |
11.648 |
11.925 |
11.778 |
12.798 |
14.460 |
|
Sebze |
15.007 |
15.821 |
16.256 |
19.545 |
19.525 |
|
Meyve |
6.243 |
6.269 |
7.135 |
7.640 |
5.175 |
Kaynak: The
Economist Intelligence Unit Country Profile 2001.
Madencilik
Maden çıkarımında
petrol önemli bir yer tutmaktadır. 2001 yılı verilerine göre
rezervler 3.75 milyar varil olup, Petrol Bakanlığı tarafından
gelişmiş maden çıkarımı teknikleri ile ilave 10 milyar varillik
bir rezervin olduğu belirtilmektedir. Üretim azalmakta olup,
2000 yılında günlük 700.000 varile düşmüştür. Gelecek on yılda
Mısır’ın petrol ithalatçısı olmayacağı tahmin edilmektedir.
Çıkarılan petrolün %74’ü ülkede rafine edilmektedir. Petrol
çıkarımı Mısır Petrol Şirketi (EGPC) ile ortaklık kuran yabancı
firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. 2000 yılında tüm
ihracat gelirlerinin %60’ını petrol ürünleri oluşturmaktadır.
Doğal gaz rezervlerinin 2001 yılı itibarıyla 59 trilyon kubik
feet olduğu tahmin edilmektedir. Potansiyel rezervlerin ise 120
trilyon kubik feete ulaşması beklenmektedir. Halen günlük üretim
2.9 milyar kübik feettir. Hükümet doğal gaz kullanımını
arttırıcı bir politika izlemektedir. Petrol santrallerinde,
enerji üretiminde kullanılmaktadır. Hükümet doğal gaz
kullanıcılarının sayısını 1.5 milyon kişiye yükseltmeyi
amaçlamaktadır. Bu amaçla alt yapı oluşturulmasını teminen özel
firmalarla anlaşmalar yapılmıştır. Mısır Arap Cumhuriyeti doğal
gaz ihracatını arttırma konusunda da çalışmalarda bulunmaktadır.
Mısır Arap Cumhuriyeti Sina Yarımadasında bulunan kömür
rezervinin 50 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Diğer maden
çıkarma faaliyetlerini ise demir cevheri, kireç taşı, ve fosfat
oluşturmaktadır. Manganez, altın, çinko, tin, kurşun, bakır,
potas, sülfür ve uranyum rezervleri bulunmakla birlikte, çıkarma
maliyetleri ve ulaşım nedeniyle çıkarımları sınırlı haldedir. 48
milyon tonluk rezervi ile dünyade dördüncü olan tantalit
madeninin çıkarılması için Avustralya madencilik şirketi
Gippsland ile anlaşma imzalanmıştır.
Mısır Arap
Cumhuriyeti’nin yıllar itibarıyla petrol ve doğal gaz üretim ve
tüketimi: (milyon ton)
|
Madde Adı |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
|
Ham petrol |
42.8 |
41.3 |
40.3 |
38.4 |
38.4 |
|
Doğal gaz |
10.4 |
10.6 |
11.0 |
13.2 |
16.4 |
|
Yoğunlaştırılmış ürünler |
1.4 |
1.6 |
1.7 |
1.9 |
2.9 |
|
LPG |
1.0 |
1.0 |
1.0 |
1.0 |
1.1 |
|
Toplam Üretim |
55.5 |
54.5 |
54.0 |
54.6 |
55.2 |
|
Rafineri ürünleri |
28.3 |
28.7 |
29.3 |
28.6 |
26.8 |
|
Petrol ürünleri |
20.2 |
21.7 |
23.8 |
23.8 |
23.1 |
|
Doğal gaz |
10.2 |
10.4 |
10.6 |
13.0 |
15.7 |
|
Toplam |
30.4 |
32.0 |
34.6 |
36.7 |
38.9 |
Kaynak: The
Economist Intelligence Unit Country Profile 2001.
Mısır Arap
Cumhuriyeti’nin petrol ve rafine edilmiş ürünlerin ithalat ve
ihracatı: (milyon $)
|
|
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
|
İhracat |
2.723 |
2.449 |
1.221 |
1.807 |
3.682 |
|
Ithalat |
1.409 |
1.558 |
1.114 |
1.960 |
3.450 |
|
Denge |
1.314 |
861 |
107 |
-153 |
232 |
Kaynak: The
Economist Intelligence Unit Country Profile 2001.
Sanayi
GSYİH’nın %20’sini
oluşturan sektörde toplam işgücünün %13,75’i istihdam
edilmektedir. Sektörde son zamanlarda kamu sektörünün ağırlığı
azalırken, özelleştirme ve liberalizasyon politikalarının
sonucunda özel sektörün payı artmaktadır. Ekonomi ve Ticaret
Bakanlığı verilerine göre, 2001 yılında toplam üretimin
%19,6’sını sanayi sektörü oluşturmakta, bu üretimin %65.5’i ise
özel sektör kuruluşlarınca gerçekleştirilmektedir. Özel sektörün
%93’ünü 15 ve daha az işçi çalıştıran işletmeler
oluşturmaktadır.
Kamu işletmelerinin ağırlıklı olduğu tekstil endüstrisinde
gerileme yaşanırken, özel sektör işletmelerinin %90 oranında bir
paya sahip olduğu hazır giyim sanayi üretiminde artış görülmekte
olup, uluslararası lisansla çalışma yaygındır. Kamunun
monopolünün kaldırılması ile birlikte otomotiv endüstrisine
yabancı firmalar, yerel firmalar ile ortaklık ve lisans
anlaşmaları yapma yoluyla girmişlerdir. Kahire ve civarında yer
alan 17 araç fabrikası bulunmaktadır. 2000 yılı otomobil üretimi
39.616 adettir.
Mısır Arap Cumhuriyeti rafine petrol ürünleri üreten Afrikada’ki
en büyük üreticidir. Ağır endüstri açısından, Helwan’daki ve
Alexandria’daki demir çelik tesisleri, Nag Hammadi’deki
alüminyum tesisleri, Aswan’daki kimya tesisleri zikredilebilir.
Savunma sanayi tesislerinde ise yaklaşık 75.000 işçi çalışmakta
olup, yıllık ihracat 300-500 milyon $ arasında değişmektedir.
Bazı maddelerin
yıllar itibarıyla üretim miktarları aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.1000 ton (aksi belirtilmedikçe)
|
Madde Adı |
1996/1997 |
1997/98 |
1998/99 |
1999/2000 |
|
Pamuk ipliği |
325 |
275 |
305 |
280 |
|
İpek ve suni lifler |
46 |
28 |
29 |
95 |
|
Hazır giyim (milyon ton) |
193 |
204 |
222 |
242 |
|
Araba (adet) |
32.276 |
36.713 |
43.000 |
48.167 |
|
Otobüs (adet) |
3.660 |
2.802 |
4.200 |
4.872 |
|
Kamyon (adet) |
13.158 |
13.872 |
- |
- |
|
Çamaşır makinası (1000) |
283 |
316 |
334 |
385 |
|
Buzdolabı (1000) |
417 |
495 |
568 |
570 |
|
Aliminyum |
180 |
170 |
185 |
195 |
|
Çimento |
19.800 |
21.600 |
22.900 |
26.000 |
|
Fosfat |
1.260 |
1.450 |
1.450 |
1.450 |
|
Fosfatlı gübre |
1.210 |
1.380 |
1.430 |
1.550 |
|
Nitrojenli gübre |
6.800 |
6.935 |
7.225 |
8.100 |
|
Sabun |
400 |
416 |
437 |
450 |
Kaynak: The
Economist Intelligence Unit Country Profile 2001.
İnşaat Sektörü
Artan nüfus ve
geniş altyapı ihtiyacı ve temel projeler için sağlanan yabancı
yardımlar inşaat sektörünün hızlı biçimde genişlemesini
sağlamıştır. 1999 yılına kadar sektör yılda %20 oranında
büyümüştür. Ancak, mevcut ekonomik durgunluk sektörü olumsuz
etkilemiş bulunmaktadır. Uzun vadeli krediye dayalı konut
sistemi yasasının Haziran 2000 ayında kabulü ve havalimanı gibi
yeni altyapı projeleri ile sektörün önümüzdeki dönemde de yüksek
hızla büyümesi beklenilmektedir. Mısır Arap Cumhuriyeti yılda 25
milyon ton çimento üretirken, 4.8 milyon tonda ithalat
yapmaktadır. Çimento sektöründe özelleştirme yapılmakta olup, 4
adet kamu işletmesindeki çoğunluk hisseleri yabancı firmalara
satılmıştır.
Kahire kanalizasyon sisteminin iyileştirilmesinin yanısıra
hükümet 2017 yılına kadar 44 yeni yerleşim birimi kurarak 5.3
milyon konut yapmayı hedeflemektedir.
Turizm sektörü gelişen bir faaliyet koludur. 2000 yılında Turizm
Bakanı tarafından yapılan bir açıklamada 10 milyar $ tutarındaki
600 projenin yürütülmekte olduğu ifade edilmiştir.
Güney vadisi geliştirme projesi, enerji santralleri yapımı,
gübre petrol rafinerisi ve petrokimya projeleri, Kahire metrosu
3. Hattı, Alexandria kütüphanesi, Kahire Finans merkezi, mevcut
havaalanlarının iyileştirilmesi ve yenilerinin yapımı projeleri
önemli inşaat projeleridir.
ÖZELLEŞTİRME
Mısır Arap
Cumhuriyeti’nde özelleştirme uzun dönemli bir ekonomik politika
olarak önemini muhafaza edecektir. Özelleştirmenin yasal
temelini 1991 yılında yürürlüğe konan 203 sayılı yasa
oluşturmaktadır. Bu yasa ile hükümet kontrolünde olan 314
işletme, 16 adet bağımsız holding şirketi halinde yeniden
yapılandırılmıştır. İlke olarak bu holdingler tüm mali ve idari
yapıları ile özel şirket kuruluşu olarak çalışabilmektedir. Bu
holdinglerin sayısı daha sonra 10’a düşürülmüştür.
1991 yılında Başbakanın gözetiminde özelleştirme ve kamu sektörü
reformlarından sorumlu Kamu İşletmeleri Ofisi kurulmuştur. 1996
yılından bu yana ise bakanlar seviyesindeki özelleştirme
komitesi özelleştirme proğramında tüm sorumluluğu üzerine almış
bulunmaktadır.
İlk önemli çoğunluk hisse satışı Medinet Nasr Konut ve
Geliştirme şirketinin %75 hissesinin satışıdır. Bu satışı
sermaye piyasasındaki başarılı satışlar izlemiştir. Ancak
proğram 1997 başlarından itibaren hızını yitirmiştir. Kamu
şirketleri aşırı istihdam, büyük borç ve satılamayan stok
problemleri ile karşı karşıyadır. Bu ise özelleştirmeyi
yavaşlatan bir unsurdur. Kamu bankaları ile yeniden borç
yapılandırması anlaşmaları yapılmış, ayrıca 1997 yılı Mart
ayında erken emeklilik proğramı başlatılmıştır. 1999 yılı
ortalarından itibaren siyasi saik, olumsuz piyasa koşulları ve
kamu fiyatı esnekliğinin olmaması nedeniyle özelleştirme menfi
yönde etkilenmiştir.
Mısır Hava Yolları, Mısır Petrol şirketi ve Süveyş Kanalı
özelleştirme dışında kalmış olup, eczacılık ürünleri ve un
değirmenleri gibi bazı stratejik sektörlerde %40 özelleştirme
limiti uygulanmıştır. Zaman yönünden Hükümet tarafından bir
proğram belirtilmemekle birlikte 2001 yılı Eylül ayında Mısır
Telekom’un %15, elektrik dağıtım şirketlerinin %15, petrol
dağıtım şirketlerinin %40’ının satılacağı açıklanmıştır.
2001 yılı Haziran ayı sonuna kadar 126 çoğunluk hissesi, 54
kısmi özelleştirme yapılarak 13,8 milyar Mısır Poundu gelir elde
edilmiştir. Kamu işletmeleri açısından özelleştirme proğramının
2002 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülmüştür.
Mısır Arap Cumhuriyeti’nin alt yapı gelişiminde yap işlet devret
proğramları da ağırlık kazanmaktadır. Bu tür uygulamalara enerji
santralleri ve havaalanları yapımında başvurulmaktadır.
Diğer taraftan, bankacılık özelleştirme proğramı kamu kontrolü
nedeniyle başarılı olamamıştır. Kamu bankaları hükümet
politikalarının önemli bir aracı olup, ücra yerlerde karsız
bankacılık hizmeti görme, tarımsal ürünleri finanse etme, büyük
altyapı projelerine katılma ve Hükümet tarafından çıkarılan
senet ve tahvilleri satın alma gibi fonksiyonları yerine
getirmektedir. Sektör radikal yapılanma gerektirmektedir. Ancak,
kamu bankalarının, yabancı bankalarla yaptıkları ortaklıklardaki
payları tedricen azalmakta olup, Societe Generela, HSBC,
Barclays ile olan ortak bankalarda yabancı bankalar çoğunluk
hisselerinin kontrolünü elde etmişlerdir. 1998 yılında çıkan 158
sayılı yasa, banka özelleştirmesini öngörmekle birlikte
özelleştirmeden hangi devlet organlarının sorumlu olacağı
uygulamada belli bulunmamaktadır.
kaynak: www.igeme.gov.tr
Mısır