Hong Kong

Genel Ekonomik Durum

Genel Bilgiler

2.1 Coğrafi Konum

Uzakdoğu’nun ticaret merkezi niteliğinde olan ve 1 Temmuz 1997 tarihinden bu yana Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi (Hong Kong, Special Administrative Region of The People’s Pepublic of China) adını alan Hong Kong, Çin’in güneyinde yaklaşık 230 adadan oluşan bir devlettir.

Asya ile Avrupa arasında bir ticaret köprüsü olan bu derinsulu liman ülkesi, 3 bölgeden oluşmaktadır: Hong Kong Adası (80 km2), Kowloon (47 km2) ve Yeni Bölgeler ve diğer adalar (971 km2). 1851 yılından bu yana denizin doldurulması suretiyle elde edilmiş olan 61 km2’lik bir alan da ülkeye dahildir. Yaklaşık 6,7 milyonluk nüfusu ile Asya’nın güneydoğusunda yer alan Hong-Kong’un sadece Çin’le 30 km’lik bir kara sınırı vardır.

1941-1945 yılları arasında süren Japon işgali sırasında yapılan gelişigüzel ağaç kesimleri sonucunda neredeyse yokolan bitki örtüsü, ağaçlandırma programlarıyla büyük ölçüde geri kazanılmıştır. Ülkenin küçük ve dağlık olması sebebiyle, gerek tarımsal üretim gerek de yerleşim alanları çok azdır. Bu nedenle, ev, işyeri, fabrika inşası ile Kai Tak Havaalanı ve yeni Hong Kong Uluslararası Havaalanı gibi büyük altyapı projeleri için denizin doldurması suretiyle toprak kazanılmaktadır.

Neredeyse hiç bir mineral kaynağa sahip olmayan ülke, oldukça yüksek yağış oranlarına rağmen su bakımından da kendi kendine yeterli olamamakta ve su ihtiyacını, komşu Çin bölgesi Guangdong’dan karşılamaktadır.
2.2 Nüfus yapısı

Hükümetin açıkladığı 2001 yılı Mart ayında yapılan sayıma göre Hong Kong’da 6,71 milyon kişi yaklaşık 1100km2 lik bir alanda yaşamaktadır. Bu durum da Hong Kong’u dünyada nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu yerlerden birisi yapmaktadır. 2001 yılı Haziran sonu resmi tahminlerine göre nüfus yoğunluğu kilometrekareye 6250 kişidir. Ülke nüfusu, kalabalık ve merkezi kentsel bölgelerden nüfus yoğunluğunun nisbeten daha düşük olduğu Yeni Bölgeler’e doğru kaymaktadır. 1998-2001 yılları arasında yıllık ortalama nüfus artışı %0,9 düzeyinde olmuştur. Son yıllarda doğal nüfus artışı oranında azalma görülmektedir.

Nüfus (1000 kişi)

 

	1997	1998	1999	2000	2001
Nüfus (yıl ortası)	6 489	6 544	6 607	6 665	6 725
Artış (%)	0,8	0,8	1,0	0,9	0,9

Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Profile 2002/2003

Ülkede 2001 yılı sayımına göre 6,4 milyon ya da bir başka deyişle Hong Kong nüfusunun %94,9’u oranında Çinli yaşamaktadır. Diğer büyük etnik gruplar Filipinliler ve Endonezyalılardır ve ikisi birlikte toplam nüfusun %3’ünü oluşturmaktadır. İngiliz asıllıların sayısı son yıllarda sürpriz olmayan bir şekilde azalmıştır. 1996 yılında 175395 (toplam nüfusun %2,8’i) olan İngiliz nüfus 2001 yılında 19000’e (toplam nüfusun %0,3’ü) düşmüştür. Japon, ABD’li ve Kanadalı nüfus da son yıllarda aynı şekilde azalmıştır.

Nüfusun yaşa göre dağılımı (%)

 

Yaş	1991	1996	2001
0-14	20,9	18,5	16,5
15-24	15,2	14,0	13,7
25-34	21,4	19,1	16,5
35-44	16,1	19,0	20,3
45-54	8,8	11,0	14,3
55-64	8,9	8,3	7,5
65 ve üstü	8,7	10,1	11,1
TOPLAM	100,0	100,0	100,0

Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Profile 2002/2003

Bir çok gelişmiş ülkede olduğu gibi Hong Kong’un nüfusu da yaşlanmaktadır. Son 10 yılda ülkedeki yaş yapısı önemli ölçüde değişmiştir. 1991 yılında %8,7 düzeyinde olan 65 yaşının üzerindeki nüfus, 2001 yılında %11,1’e yükselmiştir. Hükümetin resmi tahminlerine göre bu oran 2031 yılında %24’e yükselecektir.

Ülkenin resmi dilleri İngilizce ve Çince’nin lehçelerinden Kantonezce’dir. Resmi bir din bulunmamasına rağmen nüfusun önemli bir kısmı Budizm, Taoizm, Hıristiyanlık, İslam ve Hinduizm gibi dinlere mensuptur.
2.3 Siyasi ve İdari Yapı

Hong Kong Adası, 1839-1843 yılları arasında İngiltere ile Çin arasında süren ve tarihe “1. Uyuşturucu Savaşı” adıyla geçmiş olan savaş sırasında 1841 yılında İngilizlerin eline geçmiştir. Bu tarihten itibaren de, 2. Dünya Savaşı sırasındaki Japon işgali dönemi hariç olmak üzere, İngiliz idaresi altında ve merkezden atanan bir vali aracılığıyla yönetilmiştir. 1898 yılında Çin ile İngiltere arasında imzalanan bir anlaşma ile, Yeni Bölgeler ve bir kısım diğer ada ve adacıklar 01.07.1997 tarihine kadar 99 yıllığına İngiltere’ye kiralanmıştır.

19 Aralık 1984 tarihinde, Çin ve İngiltere Başbakanları Hong Kong’un egemenliğinin 1997 yılında Çin’e devredilmesinin kurallarını belirlemiş ve bir “Ortak Deklarasyon” imzalamışlardır. Ortak Deklarasyon’un temeli, Hong Kong’un, devirden sonraki en az 50 yıllık bir süreç boyunca “Tek Ülke İki Ayrı İdari Sistem” esası çerçevesinde kendi idari bağımsızlığını ve yapısını koruması ve sadece dışişleri ve savunma konularında doğrudan Çin’e bağlı olmak suretiyle ayrı bir Özel İdari Bölge şeklinde yönetilmesidir.

1990 yılında, Hong Kong’un idaresinde uygulanacak esasları belirleyen bir “Temel Kanun” yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile, devirden sonra ülkenin özerkliği büyük ölçüde garanti altına alınmıştır. Buna göre;

Ø Sosyalist sistem ve politikalar Hong Kong’da uygulanmayacaktır,

Ø Kapitalist ekonomik sistem ve serbest ticaret politikası en az 50 yıl süreyle uygulanmaya devam edilecektir,

Ø Özel mülkiyet hakları kanunla korunacaktır,

Ø Yabancı ülkelerin Hong Kong’da yatırım yapmalarına veya herhangi bir şekilde ticari faaliyet göstermelerine ilişkin mevzuat aynen korunacaktır,

Ø Hong Kong bağımsız maliyeye sahip olacak, Çin bütçesine karşılıksız aktarma yapılmayacaktır,

Ø Ülkenin resmi dili İngilizce olmaya devam edecektir,

Ø Hong Kong Doları uluslararası mali piyasalardaki konvertibilitesini sürdürecek, kambiyo sınırlandırmalarına gidilmeyecektir,

Ø Hisse senedi borsaları ile altın ve döviz piyasaları faaliyetlerine devam edecektir,

Ø Ülke, serbest ticaret bölgesi olma konumunu koruyacak, ticareti engelleyecek düzenlemeler yapılmayacaktır,

Ø Hong Kong, ayrı bir gümrük bölgesi olma özelliğini sürdürecek, Çin ile arasındaki sınır korunacaktır,

Ø Bir “Nihai İtiraz Mahkemesi” (Bir çeşit yargıtay) kurulacak ve üyelerden biri İngiliz Milletler Cemiyeti mensubu olacaktır,

Ø Yargıda İngiliz sistemi uygulanmaya devam edecektir,

Ø Ülke, uluslararası kuruluş ve organizasyonlara olan bağımsız üyeliğini “Hong Kong Özel İdari Bölgesi” adı altında olmak kaydıyla sürdürecek, kendi menşe şahadetnamelerini düzenlemekte serbest olacaktır,

Ø Ülkenin adı “Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi”olacaktır.

1997 yılının 30 Haziran gecesi el değiştirme gerçekleşmiş ve Çin Hükümeti Hong Kong’a müdahale etmeme politikasını başarılı bir biçimde yürütmüştür. 1998 yılı Mayıs ayında da Hong Kong, Çin idaresi altında ilk kez geniş katılımlı, şeffaf ve serbest seçimi gerçekleştirmiş ve ilk Yasama Meclisi’nin (Legislative Council) seçimi tamamlanmıştır.

2.4 Altyapı

2.4.1 Ulaştırma

Hong Kong’un ulaştırma sistemi bölgedeki en iyi durumda olanlardan biridir. Halk taşımacılığı, özellikle de halen daha az merkezi alanlara doğru genişletilmekte olan tren yolları ile ulaştırma çok gelişmiştir. Uzunluğu 94,7km olan ve ortalama 2,2 milyon yolcu taşımakta olan ve bu özelliği ile dünyanın en yoğun şekilde kullanılan ulaşım sistemlerinden biri konumunda bulunan yeraltı treni ana hattının 49 istasyonu mevcuttur. Kowloon yarımadasını Çin sınırına bağlayan yeraltı tren hattı 13 istasyona ve 34km uzunluğa sahiptir.

Ülkenin otobüs hizmetleri de oldukça iyi durumdadır. Bunun yanısıra Hong Kong Adası’nın kuzeyinde bulunan yaklaşık 30 kilometrelik tramvay hattı ve kentsel bölgelerde faaliyet gösteren yaklaşık 18 000 taksi ile şehir içi ulaşım oldukça kolaylaşmaktadır.

Bununla beraber, dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi ülkede otomobil kullanımı çok artmıştır. Sürekli yeni tüneller yapılması ve karayollarının geliştirilmesine rağmen kilometreye 273 otomobilin düştüğü ülkede trafik sıkışıklığı kaçınılmaz olmaktadır. Bu sorunu çözmek amacıyla hükümetin toplu taşımacılığı geliştirmesi ve özel otomobiller için caydırıcı yükseklikte tescil ücretleri uygulaması yeterli olmamış ve 1995-1998 yılları arasında ülkedeki özel otomobil sahiplerinin oranı yılda %12 yükselmiştir. Trafikte yaşanan bu sıkıntıyı engellemek amacıyla alınması düşünülen önlemler arasında, otomobiller üzerindeki ithalat vergilerinin yükseltilmesi, ehliyet ücretlerinin arttırılması, şirket otomobilleri üzerindeki vergi indirimlerinin kaldırılması ve yolların elektronik bir şekilde ücrete tabi tutulması vardır.

Bunların yanısıra Hong Kong dünyanın en işlek konteyner limanına ve uluslararası Hong Kong Uluslararası Havaalanı’na sahiptir.

2.4.2 Telekomünikasyon

Hong Kong’un kusursuz bir telekomünikasyon sistemi vardır. Sektörde rekabeti arttırmak amacıyla 1995 yılında atılan adımlar sonucunda 1996 yılında 3 şirket Hong Kong Telecom ile rekabet etmeye başlamıştır. Bununla beraber, Hong Kong Telekom’un dünyanın en modern ve ucuz hizmetlerden birini sağlaması ve uluslararası telefon hizmetlerinde 2006 yılına kadar monopol konumunu sürdürecek olması sebebiyle sektörde etkin bir rekabetin tam anlamıyla sağlanamayacağı tahmin edilmektedir.

Cep telefonu sektöründe ise rekabet yoğundur. Ülkedeki cep telefonu kullanıcı sayısı, 2002 Ocak ayında 5,7 milyona ulaşmıştır ki bu rakam toplam nüfus içinde %84’ü oluşturmaktadır.
2.5 Doğal Kaynaklar ve Çevre

2.5.1 Enerji

Hong Kong’un kendi topraklarında petrol yatakları bulunmamakta ve bu nedenle, ülke tüm enerji ihtiyacını ithalat yolu ile karşılamaktadır. Ülkede kişi başına enerji tüketimi Asya’dakiler içinde en yüksek değerlerden birini taşımaktadır.

1980’li yıllarda elektrik enerjisi tüketimi yılda ortalama % 10 oranında artmaktayken 1990’lı yıllarda bu artış yavaşlamıştır. Ülkede faaliyet gösteren imalathanelerden pek çoğunun Çin’e taşınması nedeniyle, sanayicilerin elektrik tüketimi, ticari elektrik tüketimine göre azalmıştır. Elektrik üretim ve dağıtımını, hükümetin mali planlarını onayladığı iki Çin şirketi yapmaktadır. Bu şirketlerin her biri, kendilerine tahsis edilmiş olan bölgelerde tekel şeklinde faaliyet göstermektedir. Üretimin bir kısmı da Çin’de yapılmaktadır.

2001 yılında bir önceki yıla göre toplam gaz tüketimi %1,9 oranında artmıştır. Toplam gaz tüketiminin yarısından fazlası (%55) ev tipi tüketim şeklindeyken, ticari kullanıcılar %42 ve sanayiciler % 4’ten daha az gaz tüketmektedir.

Hükümetin şehir güvenliğini artırıcı bir önlem olarak 1987’de aldığı bir karara göre şehir gazı yeterli olduğu sürece LPG kullanımına izin verilmemektedir. 1995’te Tüketici Kurulu daha az maliyetli ve zehir içermeyen bir tür olarak doğal gaz tüketiminin teşvik edilmesini önermiştir.

Hong Kong’a en yakın doğal gaz rezervi Çin’deki Hainan adasında bulunmaktadır. 100 milyar metre küp gaz rezervi olduğu tahmin edilen 50 kilometrekarelik saha 1983’te keşfedilmiştir.
2.5.2 Çevre

Bölgenin yaklaşık %40’lık kısmı milli parklar ile korunuyor olmakla beraber, oldukça yüksek olan nüfus nedeniyle çevre kirliliği ülkenin önemli bir sorunudur. Hava, deniz ve gürültü kirliliği son 10 yılda hızlı bir biçimde artmış ve solunum yolları hastalıklarında %18,5 yükselme görülmüştür. Yerel basın organlarının sık sık dikkati bu noktalar üzerine çekmesi sonucunda, her türden kirliliğin önlenmesi ve konuyla ilgili yasal düzenlemeler yapılması konusunda hassas bir kamuoyu oluşmuştur. Bunun bir sonucu olarak ülkenin kronikleşmiş atık su sorununun çözümü amacıyla uzun vadeli bir program uygulamaya konulmuştur. Ayrıca ülkede 1999 yılından itibaren dizel yakıt kullanılması yasaklanmıştır.
3. GENEL EKONOMİK DURUM

1 Temmuz 1997 tarihinden bu yana Çin Halk Cumhuriyeti’nin Özel İdari Bölgesi olan Hong Kong, savunma ve dış politika dışında kalan alanlarda, özellikle de ekonomi politikalarında otonomisini büyük ölçüde korumuştur. Ülke el değiştirdikten sonra, kapitalist ekonomik ve ticari sistemini ve bir serbest liman ve uluslararası finans merkezi olarak statüsünü korumuş ve mal, sermaye ve hizmetlerin serbestçe hareket etmesini öngören serbest ticaret politikasını sürdürmüştür.
Ülkenin Diğer Asya Ülkelerine Göre Durumu (2001)

 

	Hong Kong	Singapur	Tayvan	G. Kore	Japonya
GSYİH (milyar $)	161,9	86,0	282,0	423,0	4148,0
Kişi başına GSYİH ($)	24 070	20 880	12 620	8 870	32 720
Enflasyon (%)	-1,6	1,0	0,0	4,1	-0,7
Mal ihracatı (milyar $)	198,9	122,4	122,1	151,4	383,0
Mal ithalatı (milyar $)	201,4	109,6	101,8	138,0	313,0

Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Profile 2002/2003

Hong Kong, ekonomik yapısı itibarıyla, gelişmekte olan diğer Asya ülkelerinden farklı bir özelliğe sahiptir. Başlangıçta dört ülkenin de büyümesinin temeli düşük maliyetli emek yoğun imalat sektörleriyken, zaman içerisinde Singapur, Tayvan ve Güney Kore yüksek teknolojiye dayalı endüstriler geliştirmiş, buna karşılık Hong Kong, özellikle doğrudan yabancı yatırımlar ve yabancı şirketler için bir hizmetler ve finans merkezi haline gelmiştir. Buna bağlı olarak, geçen 10 yılda, ülkenin ekonomik yapısı değişmiş ve 1980 yılında GSYİH’nin %22,4’ünü oluşturan imalat sektörü, 2000 yılında GSYİH’nin sadece %5,6’sını oluşturmuştur. Buna karşılık, 2000 yılında bankacılık, ticaret, turizm ve diğer hizmetler, toplam hasılanın %82’sini oluşturur hale gelmiştir.

Hong Kong’un ticaret politikası, ticari hayata mümkün olduğunca müdahale etmeme, yani vergileri düşük tutma ve sanayi ve ticarete müdahale edecek nitelikte kamu harcaması yapmama ilkesine dayanır. Hükümet, bu şekilde ekonomik hayatta, barınma, eğitim ve sağlık gibi zorunlu alanlar dışında kendini sınırlandırmıştır.
Yıllık Ekonomik Göstergeler

 

	1998	1999	2000	2001	2002a
GSYİH (milyar ABD$)	165,3	160,7	165,4	164,0	164,8
Reel Büyüme (%)	-5,0	3,4	10,2	0,6	1,4
Enflasyon (ort, %)	2,9	-4,0	-3,8	-1,6	-2,9
Nüfus (milyon)	6,5	6,6	6,7	6,7	6,8
İhracat (fob, milyar ABD$)	175,8	174,7	202,7	190,9	193,2
İthalat (fob, milyar ABD$)	183,7	177,9	210,9	199,3	199,0
Cari İşlemeler Dengesi (milyar ABD$)	3,9	12,0	9,1	11,7	11,6
Döviz kuru (ort., HK$:ABD$)	7,75	7,76	7,79	7,80	7,80

a: Tahmini
Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Report, December 2002

Ülkenin dış ticaret açığı büyük olduğu ve hükümet de ekonomiye müdahale etmemeyi tercih ettiği için, Hong Kong ekonomisi, konjonktürel dalgalanmalardan sert bir biçimde etkilenmektedir. Bununla beraber, 1997 yılında Asya Krizi patlak verinceye kadar ülke, pozitif bir büyüme trendi izlemiştir. 1998 yılında ülke ekonomisinin %5 oranında küçüldüğü görülmüş, 1999 yılında ekonomi büyüme eğilimi göstermiş ve büyüme %3,4 olarak gerçekleşmiştir. 2000 yılında da büyüme devam etmiş ve % 10,2 olarak gerçekleşmiştir. 2001 ve 2002 yıllarında Hong Kong’un ekonomisi ABD ve Japonya ekonomilerindeki yavaşlamaya bağlı olarak etkilenmiştir. 2001 yılında %0,6 büyümüştür ve 2002 yılında da %1,4 büyümesi beklenmektedir.

1983 yılında ülke parası olan Hong Kong Doları (HK$), yaklaşık 1$: 7,8HK$ sabit oranı ile ABD Doları’na bağlanmıştır. Bu şekilde, hükümet, para ve faiz oranları ile ilgili politika yapma ve enflasyon ile mücadele etme imkanını büyük ölçüde yitirmiştir. Hükümet bu sabit orana bağlı kalmak açısından kararlılığını sürdürmüş ve 1997 yılında kriz sırasında HK$’nın değerini korumak amacıyla ayarlamalar yapmıştır.
İşsizlik

 

	1997	1998	1999	2000	2001
İşsizlik (000)	71,2	154,1	207,5	166,9	174,4
İşsizlik oranı (%)	2,2	4,7	6,2	4,9	5,1

Kaynak: EIU Hong Kong Country Profile 2002/2003

1980’li yıllarda ekonominin hızlı bir şekilde gelişmesi ile ücretler, bölgedeki diğer ülkelere göre yükselmiş ve işsizlik oranı da 1990’lı yıllarda genel olarak %3 düzeyinde seyretmiştir. Bununla beraber bölgede yaşanan krizin etkisiyle, 1999 yılında işsizlik oranı, %6’yı geçmiştir.

1997 yılında başlayarak bölgeyi etkisi altına alan Asya Mali Krizi, Hong Kong ekonomisinde de belirsizlik ve istikrarsızlık yaratmıştır. Ülke ekonomisi küçülürken işsizlik ve enflasyon yükselmiş, özel tüketim azalmıştır. 1998 yılının Ağustos ayında, hükümet ekonomiye müdahale etmeme politikasından bir kereye mahsus olmak üzere uzaklaşarak hisse senedi, futures ve para piyasalarına müdahale etmiştir.
Hong Kong Ekonomisi Genel Projeksiyon Özeti (milyon $)

 

	2001a	2002b	2003c	2004c
Reel GSYİH büyümesi (%)	0,6	1,4	2,5	4,0
Enflasyon (ort., %)	-1,6	-2,9	-1,5	-0,5
İşsizlik (ort.)	4,9	9,0	8,6	7,0
İhracat (fob, milyar $)	190,9	193,2	210,4	223,0
İthalat (fob, milyar $)	199,3	199,0	212,8	226,1
Cari işlemler dengesi(milyar $)	11,7	11,6	14,0	15,0
Döviz kuru (ort. ,HK$:$)	7,80	7,80	7,80	7,80

a Gerçekleşen b EIU tahmini c EIU Projeksiyonu
Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Report December 2002

3.1 Önemli Sektörler

GSYİH’nin Sektörel Dağılımı (%)

 

	2001
Tarım ve Balıkçılık	0,1
İmalat Sanayi	5,5
İnşaat	4,9
Ticaret ve Turizm	26,1
Ulaşım ve Haberleşme	10,5
Finans, Sigorta, Emlak	22,5

Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Report December 2002

3.1.1 İmalat

Gerek fiziki alanın kısıtlılığı, gerekse yeterli yeraltı kaynaklarının bulunmayışı sebebiyle Hong Kong’un arazi yoğun veya ağır endüstriler geliştirmesi olanaksızdır. Bu nedenle ülkede, 1950-1970’li yıllar arasında, tekstil, giyim, işlenmiş metal ürünleri, basılı ürünler ve yiyecek ve içecekler gibi emek yoğun tüketim malları üretimlerini geliştirmek için yoğun çabalar sarfedilmiştir. Bununla beraber 1980’li yıllarda ücretlerin yükselmeye başlaması ve Çin’in kapılarını yabancı sermayeye açması sebebiyle, Hong Kong imalatçıları, diğer düşük maliyetle çalışan üreticilerle rekabet etmek için daha karmaşık ve yüksek kaliteli ürünlere yönelmek ve üretim kapasitesinin büyük bir kısmını Çin’in Guangdong bölgesine taşımak durumunda kalmışlardır.

Bugün, Hong Kong sanayiinin büyük bir kısmı, ücretlerin daha düşük olduğu Çin’de üretilen ürünlerin ambalajlama, tanıtım, satış ve nakliyesi ile uğraşmaktadır. Bu nedenle ülkenin sanayi sektöründe süren büyüme, aslında Çin menşeli ürünlerin re-eksportundaki hızlı artıştan kaynaklanmaktadır. 1995 yılında Hong Kong teşebbüslerinin Guangdong’da 3 milyon kişiye iş sağladığı tahmin edilmektedir.

Ülkenin sanayileşmesinin temeli olan tekstil ve giyim sektörleri, halen bölgenin en önemli sanayii ve en büyük işvereni olma konumundadır. Elektronik ise baskı ve yayıncılıktan sonra ülkenin hem en büyük üçüncü sanayii, hem de en çok yabancı sermaye çeken sektörüdür. Bölgenin ikinci büyük ihracat sektörü de olan elektronik, gelişmiş teknoloji ve yabancı sermaye sayesinde çok geniş bir ürün yelpazesine sahip olmakla beraber, sektörün ara mal konusunda ithalata bağlı olması endişeye yol açmaktadır. Hükümetin yüksek teknolojili sanayilerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerine destek vermemesi, sektörün, ihracat konusunda bazı diğer Asya ülkelerinin gösterdiği başarıyı gösterememesinin nedeni olarak görülmektedir. Bununla beraber elektronik endüstrisi, Hong Kong’un büyümesi açısından hayati önem taşıyan sektörlerden biridir.

1990’lı yıllarda plastik sanayiinde görülen küçülmeye rağmen, ülke halen oyuncak ihracatında dünyanın en önde gelen ülkelerinden biridir. Saat üretimi de önemini korumaktadır.

2001 sonu itibarıyla ülkedeki yaklaşık 20 000 imalathanenin %80’inden fazlası 10 kişiden az işçi çalıştırmaktadır. İmalathanelerin çok sayıda ve küçük ölçekli olması ve ücret ve iş güvencesi hakkındaki mevzuatın yetersizliği, ülke ihracatçılarının, dünya konjonktüründe görülen dalgalanmalara ve zevklerdeki değişimlere uyum kabiliyetini azaltmaktadır.

2001 yılı verilerine göre de imalat sanayi GSYİH’nin %5,5’ini teşkil etmektedir.
3.1.2 Madencilik

Hemen hemen hiçbir yeraltı zenginliğine sahip olmayan Hong Kong’da madencilik ve taş ocakçılığı faaliyetleri GSYİH’nin sadece %0,05’den az bir kısmını oluşturmaktadır. Bu faaliyetler içinde en önemlisi çimento üretimidir. 2001 yılında Hong Kong’da bu sektörde 7 işletme vardır ve 179 kişi çalışmaktadır.
3.1.3 Tarım ve Balıkçılık

Toplam yüzölçümünün %10’undan daha az bir kısmının tarımsal faaliyete ayırıldığı Hong Kong’da, tarım ve balıkçılık sektörleri GSYİH’nın %0,1’ini oluşturmaktadır. Gıda ihtiyacının büyük bir kısmının Çin’den yapılan ithalat yoluyla karşılandığı ülkede, daha kazançlı olan sebze üretimi, pirinç üretiminin yerini almıştır. Arazinin çok kıt olması sebebiyle yaygın otlatma yapılamadığı için, gıda olarak tüketilmek amacıyla kümes hayvanları ve domuz yetiştirilmektedir.

2001 yılında balıkçılık sanayinin toplam üretimi 173 970 tona ve değeri de 1,7 milyar HK$’a ulaşmıştır. Ülkede balıkçılık amacıyla kullanılan 5 100 adet çeşitli ebatlarda tekne ve 11 560 balıkçı mevcuttur.
3.1.4 Hizmetler

Müteahhitlik Hizmetleri

2001 yılında inşaat sektörü GSYİH’nin %4,9’unu oluşturmuştur. 2000 yılında 310 700 kişi bu sektörde çalışmakta idi. Bina inşası alanında yapılan yatırımların neredeyse ¾’ü özel sektör kaynaklıyken, diğer inşaat faaliyetlerinin yaklaşık %80’i kamu sektörü tarafından gerçekleştirilmektedir.
Turizm

Turizm, ülkede başlıca sektörlerden biri olma özelliğini sürdürmektedir. 2001 yılında ülkenin toplam turizm geliri 62,2 milyar HK$ düzeyine ulaşmıştır. Bununla beraber gerek ülkeye çok sayıda turist çekmiş olan el değiştirmenin tamamlanmış olması, gerekse Asya’daki diğer ülkelerin sürekli yaptıkları devalüasyonların Hong Kong’u nisbi ölçüde pahalı kılması sebebiyle, sektörde ciddi bir daralma yaşanmıştır. 1999 yılından itibaren sektörde yeniden bir gelişme yaşanmaktadır.

1997 yılına kadar, özellikle de Çin ve Tayvan’dan gelen turistlerin sayısının artması nedeniyle ülkeye toplam turist girişi oranı oldukça yüksek bir biçimde seyretmiştir. Bununla beraber, sektörde yaşanan sıkıntıyı aşmak için, Hong Kong’un, ülkede kalış süresi daha uzun olan Avrupalı ve Amerikan turistlerin sayısını arttırması gerekmektedir.
Turizm (2001)

 

Toplam ziyaretçi (kişi)	13 725
Değişim (%)	5,1
Ortalama kalış süresi (gün)	3,1
Kişibaşına ortalama harcama (HK$)	4 532
Otellerin ortalama doluluk oranı (%)	79

Kaynak: EIU, Economist Intelligence Unit, Hong Kong Country Profile 2002/2003
 

kaynak: www.igeme.gov.tr